اخبار قرآنی (1391/03/02)

گروه فضای مجازی: استاديار دانشگاه علامه طباطبايی با اشاره به شرايط اخلاقی حاكم بر فضای مجازی به عنوان يكی از اساسی‌ترين دل‌نگرانی‌های حوزه فرهنگ عنوان كرد: ايجاد شبكه‌های اجتماعی گسترده مبتنی بر مولفه‌های سبك زندگی اسلامی ايرانی يكی از راهكارهای برون‌رفت از وضعيت فعلی و بركنار ماندن از آسيب‌های اخلاقی موجود در فضای مجازی است.

محمدرضا رهبرپور، استاديار دانشگاه علامه طباطبايی، در گفت‌وگو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) در خصوص تبيين سبك زندگی اسلامی ايرانی در فضای مجازی و با اشاره به مؤلفه‌های اين سبك زندگی گفت: سبك زندگی اسلامی ايرانی از مؤلفه‌های چندی تشكيل شده است كه هر يك به نوبه خود گستره وسيعی از ابعاد و جنبه‌های مختلف زندگی فردی و حيات اجتماعی مسلمان ايرانی را تحت تأثير قرار می‌دهد.

رهبرپور اظهار كرد: هويت دينی و باور مذهبی، اعتقاد به دادار مطلق و ايمان مبتنی بر يكتاپرستی، عقلانيت، فرهنگ‌مداری و فضيلت‌گرايی، شفقت و مهربانی در عين استقامت و رادمردی و در نهايت ادب و عشق‌ورزی را می‌توان از جمله مختصات سبك زندگی اسلامی ايرانی قلمداد كرد.

وی از سوی ديگر داوری در خصوص ويژگی‌های ذاتی فضای مجازی را دشوار دانست و عنوان كرد: چه بسا بتوان فضای مجازی را با توجه به قابليت‌ها و ظرفيت‌های ويژه آن دارای ماهيت دوگانه‌ای دانست كه اگرچه در بادی امر، صرفاً همچون ظرفی برای تبلور انديشه و عمل كاربران می‌نمايد اما مختصات و ويژگی‌های منحصر به فرد آن را كه متمايزكننده آن از هر محيط و فضای ديگری است، نمی‌توان ناديده انگاشت.

رهبرپور با تأكيد بر همين ماهيت دوگانه، حذر از آسيب‌ها و آفت‌های فضای مجازی را دشوار دانست و اظهار كرد: باوجود تمهيدات گوناگون و ظرفيت‌سازی گسترده‌ای كه به منظور رشد، بالندگی و سيطره فرهنگ ايرانی اسلامی در محيط مجازی، انديشيده شده است متاسفانه در حال حاضر فضای مجازی از آسيب‌های فراوانی در حوزه اخلاق، فرهنگ، مذهب و ادب فردی و اجتماعی رنج می‌برد به گونه‌ای كه پيوسته امنيت روانی والدين و اوليای امور جامعه را نسبت به ورود و استفاده كاربران جوان آسيب‌پذير و متزلزل كرده است.

استاديار دانشگاه علامه طباطبايی با اشاره به وضعيت پايدار بی‌اخلاقی حاكم بر فضای مجازی گفت: امروزه يكی از دغدغه‌ها و دل‌نگرانی‌های اساسی در حوزه فرهنگ، همين وضعيت حاكم بر فضای مجازی از حيث كاستی اخلاق و ادب است و اين وضعيتی است كه اساساً برخاسته از قالب و ساختار هنجارگريز فضای مجازی است.

رهبرپور افزود: شايد بتوان گفت مهمترين عنصری كه به اين امر دامن می‌زند حاشيه امنی است كه از قبال ناشناس ماندن هويت كاربران به وجود آمده است. از اين رو، چنانچه بدون ايجاد حساسيت‌های سياسی و فرهنگی، بتوان فعاليت‌ها در فضای مجازی را همانند آنچه در برخی شبكه‌های اجتماعی فضای مجازی شاهد هستيم، شناسنامه‌دار كرد تا حد زيادی با آسيب‌های اخلاقی و سوءاستفاده‌های انحرافی مقابله شده است.

وی ادامه داد: از آنجا كه وجه غالب خصيصه فضای مجازی، ابزاری بودن آن است، به طور قطع می‌توان با تمهيدات گسترده و سياست‌گذاری‌های بايسته چه در حوزه مديريت و برنامه‌ريزی و چه در سطح اجرايی و كاربردی، تهديدات ناشی از كاربست فضای مجازی را به فرصتی جهت رشد، شكوفايی، بالندگی و ارتقای جوانان مسلمان ايرانی مبدل كرد.

رهبرپور ايجاد شبكه‌های اجتماعی گسترده مبتنی بر مولفه‌های سبك زندگی اسلامی ايرانی را يكی از راهكارهای برون‌رفت از وضعيت فعلی و بركنار ماندن از آسيب‌های اخلاقی موجود در فضای مجازی دانست و افزود: علاوه بر اين می‌توان با اعتماد و اطمينان از منش اخلاقی و فرهنگ‌مداری جوانان كاربر به انضمام آموزش و تربيت ايشان پيرامون چگونگی تعامل و برخورد با معضلات و دشواری‌های فضای مجازی و شناخت انحرافات و تهديدهای اين عرصه، اقداماتی را در راستای ايجاد تغييرات ميان‌مدت در قلمروی فضای مجازی صورت داد.

وی با بيان اين كه خوشبختانه فعاليت‌های ثمربخش چندی در ساليان اخير در فضای مجازی انجام شده است، گفت: جوانان غيور و شرافتمندی كه به حق ايشان را افسران جبهه نرم‌افزاری بايد ناميد، دست به دست هم داده‌اند و در عرصه خلق آثار و نشر انديشه‌های ناب چه در قالب وبلاگ، وبسايت و يا در شبكه‌های اجتماعی و تالارهای گفت‌وگو، به مدد اوليای امور به جهادی سخت و طاقت فرسا مشغول هستند.

استاديار دانشگاه علامه طباطبايی در پايان اظهار اميدواری كرد با حمايت جدی از اين تلاش‌ها و كوشش‌های در خور تحسين و الگوسازی برای ساير كاربران جوان، عزمی همگانی در استفاده بهينه و اخلاق‌مدار از فضای مجازی در عرصه ملی ايجاد شود.