مقالات علوم سیاسی

از زمان شکست ايرانيان در جنگ با روس ها و شکل گيري ذهنيت عقب ماندگي در ايران تا کنون، پاسخ به مساله عقب ماندگي، علل پيدايش و نحوه رفع آن مهم ترين دغدغه جامعه و نيروهاي فکري و سياسي آن بوده است. در حالي که مجموع عوامل داخلي و خارجي مانع از نيل به موفقيت مي گرديد، برداشت هاي متعدد و گاه متعارض از نحوه پاسخگويي به مساله عقب ماندگي، کليد اصلي اين ناکامي ها بود. اين برداشت ها که پس از انقلاب مشروطه براي نخستين بار در تدوين قوانين و استقرار نهادهاي مدني و سياسي به وجود آمدند، چالش هايي عمده را ميان سنت و تجدد پديد آوردند. در اين زمينه جريان هايي را که بلافاصله پس از انقلاب مشروطه شکل گرفته اند و تا به امروز نيز ساختار خود را حفظ کرده اند، مي توان به سه دسته بزرگ تجددخواهي (با سه گرايش عمده ليبرال دموکراسي، سوسيال دموکراسي و مارکسيسم)، سنت گرايي (با سه گرايش محافظه کاري، شريعت مداري و عدالت خواهي) و نوگرايي ديني تقسيم نمود که در اين مقاله به نحوه شکل گيري و مواضع هر يک از آنها در رابطه با تجدد و چگونگي پاسخ به مساله عقب ماندگي خواهيم پرداخت.

 نسخه قابل چاپ