مقالات علوم سیاسی

سياست خارجي کشورها تحت تاثير مجموعه اي بسيار پيچيده از عوامل و متغيرها شکل مي گيرد که ارتباطي متقابل با يكديگر دارند، با اين توضيح که تصور كلي تصميم گيرندگان عرصه سياست خارجي از سياست بين المللي و درک و برداشت آنان از منافع ملي و قدرت ملي، نقش تعيين کننده اي در جهت گيريهاي کلان آنان دارد، جغرافياي سياسي و ويژگيهاي ژئوپليتيکي کشورها همواره به عنوان يکي از عوامل مهم و تاثيرگذار بر سياست خارجي کشورها محسوب شده است. اين تحقيق در پي يافتن رابطه بين دو متغير ژئوپليتيك لبنان و سياست خارجي سوريه در لبنان است. به رغم اينکه عوامل بسياري از جمله شخص حافظ اسد، ساختار سياسي، حزب بعث و ارتش در شكل گيري سياست خارجي سوريه نقش داشته اند، اما تاثير ويژگيهاي ژئوپليتيکي لبنان طي سالهاي 1975-1990م. بر سياست خارجي سوريه از اين جهت مهم تلقي مي شود که از يک طرف امنيت و منافع ملي سوريه را در معرض تهديد و آسيب پذيري جدي قرار داد و از سوي ديگر موقعيتي بسيار مناسب براي تاثيرگذاري سوريه بر معادلات منطقه اي فراهم کرد.
موقعيت جغرافيايي لبنان و جايگاه ژئوپليتيك  آن در روند جنگهاي اعراب و اسرائيل و همچنين حضور تعداد كثيري از پناهندگان فلسطيني (که سبب حملات مكرر نيروهاي اسرائيلي و اشغال بخشهايي از جنوب لبنان گرديد)، سبب تشديد جنگ گروهها و جناحهاي سياسي داراي نفوذ در لبنان شد و در نهايت نبود ثبات، امنيت و حاكميت سياسي دولت لبنان، دخالت بسياري از كشورهاي خارجي در امور جاري اين كشور را در پي داشت. تبديل شدن لبنان به صحنه رقابت قدرتهاي بزرگ و منطقه اي، ويژگي عمده ژئوپليتيکي لبنان طي سالهاي بحران بود که سوريه را در موقعيتي قرار داد تا بناچار از طريق دخالت نظامي، منافع و امنيت ملي خود را تامين کند.