مقالات علوم سیاسی

درياي بالتيک كه در شمار درياهاي بسته و نيم بسته طبقه بندي مي شود، که در شمال اروپا واقع شده است. اين دريا در دوران معاصر بويژه در قرن بيستم داراي اهميت ويژه ژئواستراتژيک و ژئوپليتيک در منطقه بوده است. در دوره جنگ سرد يکي از راههاي مهم دسترسي شوروي به آبهاي آزاد جهان بوده و همچنين بخش شمالي جبهه شماره يک استراتژيکي و خط تماس پيمانهاي نظامي ناتو و ورشو را تشکيل مي داده است. ژئواستراتژيست ها معتقدند در قرن 21 اقيانوس منجمد شمالي صحنه عملياتي جهاني خواهد بود و درياي بالتيک يکي از شاخک هاي مهم اين صحنه را تشکيل مي دهد. پراکندگي منابع انرژي جهان نشان مي دهد بخش مهمي از ذخاير نفت و گاز جهان در روسيه قرار دارد. بحران اخير صدور انرژي، روسيه به اروپا و وابستگي اين کشور به کشورهاي منطقه براي صدور انرژي روسيه را متوجه نقش و اهميت ژئواکونوميک درياي بالتيک نموده است. از طرف ديگر مرز دريايي و راه دسترسي به مسير هاي آبي تجارت جهاني بسياري از کشورهاي ساحلي منحصر به اين درياست.
اين مقاله شرايط ژئوپليتيکي منطقه را در پاسخ به اين سوال که پايان جنگ سرد و تحولات ناشي از آن چه تاثيري بر اهميت منطقه داشته و به منظور پيش بيني روند آتي تحولات تحليل و بررسي نموده است كه براي اين منظور از روش تحقيق توصيفي تحليلي استفاده شده است.
نتيجه بررسي نشان مي دهد كه حداقل سه عامل موجب تداوم و افزايش اهميت منطقه اي حوزه بالتيک گرديده است: 1- درياي بالتيک اقتصادي ترين و مناسب ترين راه صدور انرژي روسيه به اروپا و ديگر مناطق جهان مي باشد؛ 2- بررسي وضعيت يخها و عکسهاي ماهواره اي نشان مي دهد در دهه 2040 سواحل شمالي روسيه به دليل عقب نشيني يخها در طول سال قابل کشتيراني خواهد بود و منابع عظيم بستر و زير بستر ژئواستراتژي روسيه به عنوان يک منطقه مهم نقش آفريني خواهد كرد و دريا در دسترس بشريت قرار مي گيرد. در چنين شرايطي درياي بالتيک بيش از پيش به عنوان يک درياي با اهميت ظاهر خواهد شد؛ 3- درياي بالتيک تنها راه دسترسي کشورهاي لهستان، ليتواني، لتوني، استوني، فندلاند و سوئد و يکي از مهمترين مسيرهاي دسترسي کشورهاي روسيه و آلمان به آبهاي آزاد جهان مي باشد.

 نسخه قابل چاپ