مقالات علوم سیاسی

با توجه به خلا ادبيات موجود و عدم تامل در باب مباحث پايه اي، اين مقاله درصدد گسترش مباحث روش شناختي در حوزه مطالعات آينده مي باشد. مساله اصلي مقاله بررسي ضوابط ارزيابي محصولات و يافته هاي تحقيقات آينده نگري و نيز ملاک هاي ارزيابي و تميز تکنيک هاي مختلف رايج در مطالعات آينده مي باشد تا از قِبل آن امکان
شخيص توانمندي هاي ذاتي هر کدام از تکنيک هاي رايج و نواقص موجود در هر کدام فراهم آيد. بر اين اساس، پس از بررسي جايگاه مطالعات آينده در بين ساير روش هاي تحقيق، مهم ترين و رايج ترين تکنيک هاي آينده پژوهي مرور اجمالي شده است. آنگاه توقعات و انتظارات مشتريان محصولات مطالعات آينده که شامل تصميم گيرندگان ارشد دولتي، صاحبان صنايع و مديران بخش خصوصي مي شود، معرفي شده و در نهايت مهم ترين ملاک هاي روش شناختي به منظور ارزيابي روش هاي آينده شناسانه شامل ارايه انواع آينده ها، تعيين اولويت ها به آينده ها، تعيين نيروهاي پيش ران، تشريح مکانيسم علّي، معرفي و تشخيص بازيگران و کنشگران، ابتناء بر چارچوب نظري و قوانين علمي، قابليت اعتباربخشي به يافته ها و پويايي روش توضيح و تشريح شده است. در نهايت طي ماتريس دوبعدي تک تک روش ها با ملاک ها مقايسه و تصريح شده که هر کدام از روش ها داراي مزيت هاي نسبي خاص خود هستند که در هنگام انتخاب تکنيک، بايستي به آن مزيت ها و نيز توقعات و انتظارات خاصي که از هر كدام از روش هاي مطالعات آينده انتظار مي رود، توجه شود. همچنين پيشنهاد شده است تا محققان در هنگام اجراي طراح هاي آينده شناسي دست به ترکيب انواع روش هاي آينده پژوهي بزنند.

 نسخه قابل چاپ