مقالات علوم سیاسی

سياست خارجى از بزرگ ترين ابزارهاى تامين يكپارچگى ارضى، امنيتِ سرزمينى، وجهه و اعتبار بين المللى و پيشبرد اهداف و برنامه هاى ملى در زمينه هاى سياسى، اقتصادى و فرهنگى است. انچه در سياست خارجى کارآمد مورد نياز است، صرفا مجموعه اى از ويژگي ها نيست بلكه به جاى ان، به موازنه اى حساس بين واقع گرايى و تحليل، انعطاف و پابرجايى صلاحيت و ميانه روى و سرانجام، تداوم و تغيير معطوف به هدفي ارزشمند، چون حفظ امنيت يک کشور نياز است.
با پيروزى انقلاب اسلامى، چرخشي اشكار در سياست خارجى ايران رخ داد؛ چه انکه شالوده سياست ‏خارجى در اسلام، بر قواعد الزام‏اور حقوقى در فقه استوار است و در فقه سياسى اسلام، اصلى به نام «حفظ دارالاسلام» حاكم است كه اصول ديگر در پرتو ان رنگ مى‏گيرد. حضرت امام(ره) متاثر از چنين رويکردي، هرچند نقش قواى نظامى و انتظامى در استمرار استقلال سياسى، اجتماعى، اقتصادى و امنيت كشور در برابر بيگانگان را نفي نمي فرمود، هدف اصلىِ سياست خارجى ايران از بدو استقرار جمهوري اسلامي را تبليغ و گسترش اسلام انقلابى در راستاي تامين امنيت دارالاسلام مي دانست. بنا به برداشت امام(ره)، نه تنها امنيت مردم مسلمان و امنيت كشور و امنيت ‏حكومت جمهورى اسلامى ايران از هم جدا نيست بلكه مرتبط با امنيت و منافع ديگر مسلمانان جهان نيز است. بنا بر اين ديدگاه، همانند تفسير اسلام، مفهوم «امت» جايگزين مفهوم «ملت» مى‏گردد و امنيت ايران به امنيت كل جهان اسلام وابسته مى‏شود. درنتيجه اين رهيافت امنيت مدار، برخلاف دو چشم انداز رئاليستي و ايدئاليستي رايج در حوزه امنيت، حفظ دارالاسلام و اصل «نفي سبيل» مبناي تامين امنيت ملي ايران به عنوان تابعي از امنيت جهان اسلام مورد تاکيد بنيان گذار جمهوري اسلامي قرار مي گيرد.

 نسخه قابل چاپ