مقالات علوم سیاسی

در گونه شناسي پژوهش هاي علمي رساله ها يا پايان نامه هاي تحصيلي يكي از مهمترين انواع پژوهش ها محسوب مي شوند. هر دانشجوي مقطع كارشناسي ارشد و دكترا در پايان دوره هاي آموزشي عهده دار تدوين رساله اي است كه پس از انتخاب موضوع و ارايه طرح نامه به گروه آموزشي مربوطه و طي پروسه علمي – اداري - به خصوص تصويب عنوان در شوراي پژوهشي دانشكده - توسط دانشجو جنبه علمياتي و رسمي به خود مي گيرد و در نهايت پس از تهيه و تدوين، در جلسه اي به طرح و دفاع از يافته ها و نتايج خود مي پردازد.
علي رغم طيف وسيع و گسترده اي از پرسش ها كه در ارتباط با پايان نامه هاي دانشجويي قابليت طرح و بررسي دارد، اين پژوهش به دنبال پاسخ گويي به اين پرسش محدود و در عين حال مهم است كه: «به لحاظ تنوع و فراواني موضوعي، عناوين پايان نامه هاي دانشجويي از چه وضعيتي برخوردار است؟» بدين ترتيب در اثناي پژوهش مشخص خواهد شد چند درصد از رساله ها به مسايل ايران و چند درصد به مسايل ديگر كشورها مي پردازند، تمركز بر مباحث انتزاعي، نظري و انديشه اي تا چه حد است و چند درصد از موضوعات كاربردي تر به نظر مي رسند؟ هم پوشاني، شباهت و تكرار عناوين پايان نامه ها تا چه ميزاني است و در چه حوزه هايي خلا وجود دارد؟
فرضيه اصلي اين پژوهش آن است كه: به رغم دقت نظر مسوولين و مراجع علمي صلاحيت دار (مديران گروه ها، شوراي پژوهشي، اساتيد راهنما و مشاور) در تاييد و تصويب عناوين پايان نامه هاي دانشجويي، بخش قابل توجهي از رساله ها با دورافتادگي از واقعيات و نيازهاي سياسي - اجتماعي جامعه و كشور، جنبه غير كاربردي داشته و تكرار و هم پوشاني از جمله نكات قابل طرح در عناوين پايان نامه هاي دانشجويي محسوب مي شود؛ هر چند در پژوهش پيمايشي، اين فرضيه مورد تاييد قرار نگرفت.
به لحاظ روشي و به تناسب نوع تحقيق و ماهيت پژوهش، در جمع آوري اطلاعات از روش استقرايي بهره گرفته شده است. از ميان جامعه آماري يا رساله هاي دو مقطع كارشناسي ارشد و دكتري رشته هاي علوم سياسي و روابط بين الملل، دستمايه اين پژوهش نمونه گيري تصادفي از 700 عنوان پايان نامه مي باشد. محدوده زماني عناوين پايان نامه ها بين سال هاي 1385-1370 ه.ش و محدوده مكاني از 8 دانشگاه و مركز آموزشي دولتي مستقر در شهر تهران شامل: دانشگاه هاي تهران، شهيد بهشتي، تربيت مدرس، امام صادق (ع)، علامه طباطبايي، تربيت معلم، پژوهشكده امام خميني و انقلاب اسلامي و پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي انتخاب شده است.

 نسخه قابل چاپ