مقالات علوم سیاسی

نوشتار حاضر درصدد بررسي مقام و جايگاه تخيل در فلسفه سياسي اسلامي با تاکيد بر مهم ترين فيلسوف سياسي جهان اسلام ابونصر فارابي است. عمده مورخان فلسفه، تاريخ فلسفه سياسي را از منظر عقل و مباحث وابسته به آن طرح نموده اند و نسبت به جايگاه تخيل در فلسفه سياسي غافل بوده اند. سرچشمه اين بي توجهي به جايگاه تخيل را بايد در انديشه هاي بنيانگذاران فلسفه در يونان باستان جستجو کرد. در فلسفه يوناني، تخيل در مرتبه نازلي از سلسله مراتب قواي نفس قرار مي گرفت و اين تلقي از مجراي ترجمه آثار ارسطو به فلسفه اسلامي منتقل شد.
فلاسفه اسلامي اما براي تبيين وحي و ديگر پديده هاي معنوي از همان آغاز به تخيل متوسل شدند زيرا دريافتند نمي توان اين پديده ها را با رويکرد خردگرايانه به درستي توضيح داد. فارابي که موسس فلسفه در دوره اسلامي بود به ويژه در کتاب «انديشه هاي اهل مدينه فاضله» کوشيد با توسعه جايگاه تخيل، آن را با مباحث فلسفه سياسي خويش پيوند دهد. نتيجه اين تلاش فارابي گشودن راهي براي ورود تخيل به فلسفه سياسي بود. اهميت طرح فارابي بدين جهت است که بر جنبه هايي از حيات سياسي انگشت نهاد که يونانيان از آن غافل بودند. برخي پژوهش هاي جديد اهميت تاکيد فارابي بر مقام تخيل در سياست را تاييد کرده اند.

 نسخه قابل چاپ