مقالات علوم سیاسی

«مباني انديشه هاي سياسي در اسلام» به ارزش 2 واحد، از دروس اصلي در مجموعه واحدهاي دوره كارشناسي رشته علوم سياسي در دانشگاه هاي ايران است. محورهاي اصلي اين درس براساس سرفصل مصوب سيصدوبيست و پنجمين جلسه شوراي عالي برنامه ريزي وزارت فرهنگ و آموزش عالي، مورخ 1375/7/1، عبارتند از: بخش اول: مباني انديشه هاي سياسي در قرآن، آيات الاحكام سياسي، بخش دوم: مباني انديشه هاي سياسي در حديث و سيره و بخش سوم: قواعد فقه سياسي. از آنجا كه بيشتر سرفصل هاي درسي بعد از انقلاب فرهنگي در دانشگاه ها و در فضايي ملتهب تنظيم شده، نقد و بررسي اين واحد درسي و روزآمد ساختن آن ضرورت مي يابد. سوالات اصلي اين است كه آيا سرفصل تنظيم شده پاسخگوي نيازهاي فكري دانشجويان در حوزه ديني در اين برهه تاريخي (به ويژه دهه سوم بعد از انقلاب ايران و عصر جهاني شدن) مي باشد؟ در غير اين صورت، چه سرفصلي براي شرايط كنوني مناسب است؟
براي كشف پاسخ معتبر و قابل قبول، از روش هاي بررسي محتوايي متون مرتبط، تحليل منطقي- عقلاني، تطبيق و مقايسه، نيازسنجي و نيز بهره گيري از تجارب متخصصان و كارشناسان اين حوزه درسي (به شيوه دلفي) استفاده شده است. نتايج حاصل از بررسي منطقي و تجارب مدرسان اين واحد درسي بيانگر آن است كه با توجه به موارد زير بايد در سرفصل درس تجديد نظر صورت گيرد: (1 تجربه سي ساله حكومت اسلامي در ايران، (2 يافته هاي دانش و روش هرمنوتيك، (3 وجود سنت هاي فكري ديني متفاوت، (4 جهاني شدن اطلاعات و ارتباطات، (5 ظهور نسل جديد نقاد و بالنسيه آگاه از تحولات فكري و واقعي دنياي معاصر. اين تجديدنظر در سرفصل، بيشتر، شامل محورهاي زير است: تاثير دانش هرمنوتيك و ديگر سنت هاي شناخت شناسي بر انديشه سياسي اسلامي، قرائت واحد يا قرائت هاي مختلف از دين، كاربرد عقل در فهم منابع و متون معتبر ديني (عقل مقيد و عقل آزاد) و نتايج آن در انديشه سياسي اسلامي، رويكردهاي ديني (سنت گرايي ديني و روشنفكري ديني) و نسبت آنها با انديشه سياسي اسلامي و رابطه دين و سياست (نگرش حداكثري يا حداقلي به دين).

 نسخه قابل چاپ