بانک مقالات جغرافیا

يکي از مظاهر فرايندهاي فرسايش در مناطق خشک، فرسايش بادي است. همواري نسبي، فقر پوشش گياهي، وزش بادهاي غالب و وجود سازند هاي سست آبرفتي مهم ترين عوامل ايجاد فرسايش بادي است. اين شرايط در مناطق پست مرکزي و جلگه هاي ساحلي جنوب ايران وجود داشته و توده هاي ماسه اي حجيمي که در اين مناطق به طور پراکنده تشکيل شده است، نتيجه حاکميت همين شرايط است. آن چه مسلم است، ماسه هاي بادي همواره به عنوان يک مخاطره محيطي قلمداد شده اند. زيرا نقل و انتقال و تراکم آن ها موجب تشکيل توده هاي ماسه اي شده و اين پديده تهديدي براي فعاليت هاي انساني استقرار يافته در پيرامون آن ها به شمار مي رود. تسلط شرايط خشک در طول دوره گرم سال در سطح جلگه خوزستان و وزش بادهاي شديد با ماهيت گرم و خشک موجب حرکت ماسه هاي بادي در اين منطقه مي شود، ليکن تراکم و مورفولوژي خاص اين اشکال به صورت توده هاي ارگ در نقاط خاصي ديده مي شود و در سطح تمامي جلگه ساحلي فراگير نيست. مساله اصلي تحقيق ارتباط ديناميک رود هاي اصلي و مکان گزيني اين توده هاي ريگ در ارتباط با منشايابي ماسه ها و علل مکان گزيني خاص و استقرار اين توده هاي ماسه اي در سطح جلگه خوزستان است. روش تحقيق بر مبناي تجزيه و تحليل ويژگي هاي باد منطقه با استفاده از نرم افزار WR plot view و بررسي ارتباط راستاي وزش بادهاي غالب و مکان گزيني توده هاي ماسه اي منطقه است. نقشه هاي توپوگرافي و زمين شناسي، آمارهاي باد روزانه و نمونه هاي ماسه برداشت شده در کار هاي ميداني، ابزار و داده هاي اصلي پژوهش را تشکيل داده اند. نمونه هاي ماسه در نرم افزار Gradisat تجزيه و تحليل شده و با گلبادهاي منطقه برازش داده شده اند. نتايج تحقيق نشان ميدهد که امتداد چين خوردگي هاي زاگرس جنوبي موجب کاناليزه شدن و هدايت بادهاي غالب شمال غربي شده و مخروط افکنه هاي حاشيه اي و پادگانه ها و بسترهاي سيلابي رودخانه هاي مهم، منشا اصلي ماسه هاي سطح جلگه به شمار مي روند. هم چنين شبکه زهکشي و رودهاي اصلي سطح جلگه در مورفولوژي، پراکندگي و تغييرات مکاني توده هاي ريگ تاثير گذار بوده اند.

 نسخه قابل چاپ