بانک مقالات جغرافیا

هدف از اين مقاله، شناسايي قطب هاي رشد در ايران و نحوه شکل گيري آنها و همچنين تاثيرات ناشي از قطب هاي رشد بر نابرابري هاي ناحيه اي است. روش پژوهش توصيفي-موردي است. نتايج بررسي حاکي از آن است که سياست قطب رشد در برنامه هاي عمراني کشور بويژه از برنامه عمراني سوم به بعد موجب شد مراکز شهري بزرگ کشور با سرمايه گذاري کلان صنعتي و سرازير شدن سرمايه و نيروي انساني ماهر و متخصص از نواحي پيراموني به اين مراکز مواجه شوند و به شکل گيري قطب هاي رشد دامن زنند. تهران به عنوان قطب رشد برتر، شهرهاي مشهد، اصفهان، تبريز و شيراز به عنوان قطب هاي رشد درجه يک، شهرهاي 1000-500 هزار نفر و شهرهاي مراکز استاني به عنوان قطب هاي رشد درجه دو به دليل مرکزيت و تمرکز نهادها و سازمآنهاي اداري-سياسي موجب شده اند که بيشتر جمعيت نواحي پيرامون استان براي نيل به فرصت هاي شغلي بهتر به اين مراکز سرازير شوند. چنانچه تجزيه و تحليل شاخص هاي تحقيق حاضر در سال 1385 نيز نشان مي دهد، اين قطب هاي رشد تاثيرات انتشاري تدريجي بسيار ضعيفي بر روي نواحي پيرامون خود داشته اند. اين فرايند يک نوع واگرايي و عدم تجانس در ساختار توسعه فضايي کشور به وجود آورده که نتيجه آن الگوي توسعه فضايي مرکز-پيرامون است. بنابراين تنها با ارايه مکانيسم فرصت برابر و تقويت شهرهاي کوچک و ميانه اندام و نگرش سيستمي به توسعه ناحيه اي مي توان به ساختار فضايي مناسب دست يافت.

 نسخه قابل چاپ