بانک مقالات جغرافیا

بخش عمده جمعيت جهان در جلگه هاي ساحلي و در مجاور آبراهه ها استقرار يافته اند. از اين رو مطالعه تغييرات الگوي رودخانه ها در سطوح دلتاها براي تعيين درجه پايداري آنها داراي اهميت است. اين پژوهش با مطالعه دلتاهاي بخش ساحلي شمال تنگه هرمز، سعي دارد تغييرات زماني و مکاني رودخانه هاي سطح آن را مورد بررسي قرار دهد. براي اين منظور، پس از بررسي مورفولوژي رودخانه ها به تجزيه و تحليل تغييرات الگوي آنها پرداخته شده است. در اين راستا، ابتدا عرصه هاي تغيير مسير از نظر شکل و الگو تقسيم بندي و سپس تغييرات الگو در طول زمان با روش هاي تغييرات زماني و مکاني، روش گرافيکي و کنترل هاي ميداني مورد بررسي قرار گرفته است و سپس سعي شده تا با استفاده از اين روش ها و در قالب نرم افزارهاي GIS، تغييرات الگو و اشکال مختلف تغيير شکل و جابه جايي مسير بستر رودخانه ها در يک دوره معين (حدود پنجاه سال) شناسايي شوند. از داده هاي‏ ‎ماهواره اي، پيمايش هاي صحرايي و نقشه هاي موجود، براي مقايسه، تغييرات مقطعي به صورت زماني و مکاني استفاده شده است. داده هاي هيدروليک جريان و پارامترهاي هندسي کانال نيز براي تحليل علل و روند تغييرات مورد اشاره به کار گرفته شده است. نتايج نشان مي دهد که تغييرات الگو و بستر رود به دنبال تکامل حرکات پيچان رودي رودخانه هاست. اين تغييرات از بالا دست دلتا به سوي قاعده آن افزايش مي يابد. اين افزايش به طور مستقيم، تابع تغييرات بافت رسوب، کاهش شيب سطح دلتا به سوي پايين دست و سپس حالت هاي سيلابي رودخانه هاست. مديريت و تعيين حريم، کنترل و مرمت آبراهه ها، به ويژه در زمان وقوع سيلاب ها، موثرترين راهکار پايدارسازي کانال هاي رودخانه اي است.

 نسخه قابل چاپ