بانک مقالات جغرافیا

به دليل افزايش اهميت آب، در ابعاد مختلف زندگي انسان ها به ويژه در پنجاه سال گذشته بيشتر کشورها از جمله ايران برنامه ها و سرمايه گذاري هاي گسترده اي را به منظور کنترل و تنظيم آب از طريق ساخت سازه هاي مهندسي، به ويژه سدها، انجام داده اند. بهره برداري از سد کارده (مشهد) در سال 1367 و بيدواز (اسفراين) در سال 1382 در راستاي همين هدف مي باشد. مساله عمده اي که کمتر مورد توجه قرار گرفته است، پي آمدهاي حاصل از اجراي اين طرح ها و ارزشيابي آثار اجتماعي، اقتصادي و زيست محيطي آن ها است، که تحقيق حاضر پاسخ به آن را دليل تلاش خود قرار داده است. اين پژوهش به روش توصيفي - تحليلي و به کمک مطالعات پيمايشي و مقايسه داده هاي جديد با اسناد قبل از احداث سدها و همچنين سنجش نگرش بهره برداران به ارزشيابي اثرات اقتصادي، اجتماعي و محيطي سدهاي کارده و بيدواز پرداخته است. نتايج حاصل حاکي از کاهش سطح زير کشت و ايجاد اثرات منفي در پاياب سد کارده از نظر اقتصادي، اجتماعي و محيطي است. در پاياب سد بيدواز به دليل تخصيص تمام آب به بخش کشاورزي، شرايط اقتصادي و زيست محيطي به صورت محدود بهبود يافته است. از نتايج مهم ديگر اين تحقيق عدم رضايت بيش از هشتاد درصد بهره برداران پاياب سدها از مديريت دولتي حاکم بر منابع آب و نحوه توزيع آن است که بهره برداري و مديريت منابع آب در حوضه رودخانه هاي کارده و بيدواز را با رويکرد مشارکتي اجتناب ناپذير مي نمايد.

 نسخه قابل چاپ