بانک مقالات جغرافیا

سيستان بزرگ گسترده وسيعي است که امروزه بخش نسبتا وسيعي از آن در کشورهاي ايران و افعانستان و بخش ناچيزي از آن در کشور پاکستان قرار دارد. اين پهنه به عنوان يک واحد جغرافيايي در طول حيات (استقرار سکونتگاه هاي انساني) خود فراز و فرود زيادي را داشته است. به عنوان نمونه، پس از يک دوره طولاني از شکوفايي در طول هزاره هاي چهارم تا دوم قبل از ميلاد توانسته است يکي از درخشانترين دستاورد بشري (فرهنگ و تمدن) را که با نام شهر سوخته شناخته مي شود، عرضه نمايد که در سال هاي 1800-2100 قبل از ميلاد دچار اضمحلال گرديد تا اينکه پس از يک دوره نسبتا طولاني از فترت تاريخي در سده  ششم قبل از ميلاد، هسته اوليه شهر هخامنشي زرنکا (دهانه غلامان) نهاده مي شود اين تمدن نيز پس از دو هزار سال (که عمدتا به نام شهر زرنج شناخته مي شود) در سال 785 هجري با حمله تيمور و سپس فرزندش شاهرخ 811 ھ.ق به سرنوشت شومي دچار گرديد و در سراشيبي انحطاط پيش رفت به طوري که اين سرزمين پس از اين تاريخ روي خوشي به خود نديده است.
نتايج حاصل از اين تحقيق نشان مي دهد که در هر يک از دو مقطع تاريخي يعني آغاز تاريخ با نماد شهر سوخته و دوره تاريخي با نماد زرنگ داراي فراز و فرود بوده است. گر چه مجموعه اي از عوامل، نيروها و روندها در اين فراز و فرود دخالت داشته اند اما تعامل با حوزه هاي تمدني پيراموني و مبادلات از عمده ترين عوامل به شمار رفته که با رشد و توسعه آن سيستاني آباد و برعکس با سيستاني تضعيف شده روبرو بوده ايم، تجديد حيات مجدد سيستان نيز در گروه همين اصل است.

 نسخه قابل چاپ