بانک مقالات جغرافیا

انحناي نيمرخ طولي دره هاي نواحي کوهستاني، که منعکس کننده ويژگي هاي ژئومورفولوژيک حوضه ها، همچنين بيان کننده رخدادهاي تکتونيکي در دره ها و وقوع تغييرات اقليمي در منطقه هستند. بسيار متفاوت مي باشد. از طريق بررسي اين انحناها در ارتفاعات مختلف، مي توان تحول دره ها را تعيين و در مورد نحوه فعاليت فرآيندهاي مختلف کاوشي و انباشتي در سرتاسر دره، اظهار نظر نمود. در اين مقاله، سعي شده از طريق روش هاي کلاسيک و تحليل هاي رياضي، کليه حوضه ها و دره هاي اصلي سهند مورد بررسي قرار گيرد و با توجه به ميزان انحناي نيمرخ طولي دره ها و با تکيه بر نتايج حاصل از تحليل رگرسيوني، مراحل تحول دره ها تعيين و علل ناهمگوني هاي آنها، با توسل به شواهد زميني توجيه گردد. به همين منظور، براي حوضه هاي بزرگ و يازده دره اصلي سهند، منحني هاي ترسيم شده است، که نشان دهنده نحوه آرايش نيمرخ طولي دره در ارتفاعات مختلف مي باشد. سپس با استفاده از داده هاي حاصل از اندازه گيري فاصله طولي دره ها در ارتفاعات مختلف، تحليل رگرسيوني صورت گرفته و با بهره گيري از انواع توابع رياضي، يعني توابع نمايي، خطي، تواني و لگاريتمي، مراحل تحول هر دره تعيين شده است.
به منظور تفکيک دره هايي که از نظر مراحل تحول، روند يکساني را طي مي کنند، دره هاي منطقه با توجه به نوع تابع، گروه بندي شده و نتيجه گيري نهايي، با عنايت به شواهد ميداني صورت گرفته است. تفاوت در نوع تابع، در واقع ميزان انحناي نيمرخ طولي دره ها و تفاوت در مراحل تحول آنها را نشان مي دهد. نتايج حاصل از بررسي ها و تحليل ها نشان مي دهد که در روش کلاسيک، اغلب حوضه ها در مرحله ي بلوغ هستند و از نظر روش رياضي، آن دسته از دره هاي سهند که نيمرخ طولي آنها از انحناي بيشتري برخوردار بوده اند، با تابع نمايي ، دره هايي با نيمرخ هاي داراي انحناي کمتر، با تابع تواني، و نيمرخ هاي بدون قوس زياد و تقريبا نزديک به خط راست، با تابع خطي برازش شده اند.

 نسخه قابل چاپ