بانک مقالات جغرافیا

با بروز پديده تغيير اقليم و دخالت روزافزون بشر در اقليم جهاني دو سانحه طبيعي خشكسالي و سيل، بخش هاي مختلف كره زمين را تحت تاثير قرار مي دهند. كشور ما نيز در چند سال اخير به تناوب شاهد وقوع سيلاب ها و خشكسالي هاي شديد در برخي نقاط بوده است، بويژه آنكه بروز توام اين دو سانحه طبيعي يكديگر را تقويت مي كنند به گونه اي كه در اثر وقوع خشكسالي هاي شديد، پوشش گياهي و رطوبت خاك از بين مي رود كه اين خود عامل تسهيل كننده جريان يافتن سيلاب هاي مخرب مي باشد و از سوي ديگر بروز سيلاب هاي شديد نيز باعث از بين رفتن اراضي زراعي و شسته شدن خاك هاي حاصل خيز مي شود كه اين امر اثرات خشكسالي را در اين منطقه تشديد مي كند. در اين حوضه آبريز كه از پتانسيل سيل خيزي نسبتا بالايي برخوردار است، با اعمال يك مديريت صحيح و جامع، علاوه بر آنكه اثرات و صدمات سيلاب را مي توان كاهش و يا تخفيف داد مي توان از سوانح طبيعي، براي افزايش پتانسيل آبي موجود در منطقه نظير افزايش رطوبت خاك منطقه، تغذيه ي آبخانه هاي زيرزميني و افزايش ذخيره آب درياچه پشت سدها نيز بهره برد كه لازمه اين امر وجود يك مديريت ريسك سيل جامع و بهينه در اين حوضه آبريز مي باشد.
در اين تحقيق، حوضه آبريز (كارده) كه در نزديكي شهر مشهد واقع شده است، به عنوان مطالعه ي موردي در نظر گرفته شد و ريسك سيلاب هاي جريان يافته در اين حوضه با استفاده از سه نوع مدل آماري:
 1- توابع توزيع احتمال 2- مدل رگرسيوني 3- مدل سري زماني ARIMA  مدل سازي شد. طبق نتايج حاصل از آزمون مدل هاي به دست آمده، توابع توزيع احتمال، بخوبي قادر به مدل سازي ريسك سيلاب هاي حوضه نبودند. مدل رگرسيوني نيز به علت اينکه از يك روند كلي تبعيت مي نمود، جواب هاي قابل قبولي ارايه نمي كرد. در نهايت مدل هاي سري زمانيARIMA  از مراتب مختلف، مورد آزمون قرار گرفتند كه در نهايت مدل ARIMA(1,2,3)  بهترين برازش آماري را ارايه كرد. طبق نتايج به دست آمده از اين تحقيق، با استفاده تركيبي از اين سه مدل آماري، مي توان يك مدل مناسب براي مديريت ريسك سيلاب براي حوضه ي كارده بدست آورد كه به صورت كاربردي و عملياتي قابل استفاده بوده، همچنين نتايج اين تحقيق براي ساير حوضه هاي آبريز مشابه نيز قابل بسط و استفاده است.

 نسخه قابل چاپ