بانک مقالات جغرافیا

کمبود بارش و به دنبال آن کمبود آب يکي از مهمترين مشکلات مناطق خشک و نيمه خشک است. شديد بودن بارش باعث مي شود که آب حاصل از بارش به سرعت از دسترس خارج شود. علاوه بر آن درجه حرارت بالا و تبخير زياد در فصل گرم باعث مي شود که اغلب گياهان در اين فصل با کم آبي جدي مواجه شوند. از جمله راه هاي تامين آب براي اين گياهان و همچنين افزايش سطح زير کشت، جمع آوري و ذخيره ي آب باران در اين مناطق است. اين تحقيق که در حوضه آبخيز لتيان انجام شده در دوازده کرت به مساحت هايي از 40 تا 70 متر مربع با شيب هاي مختلف و بارش طبيعي در 12 نوبت و نيز رواناب هاي حاصل از هر کدام از اين بارش ها اندازه گيري شد.
از مقايسه روناب هاي جمع آوري شده در بارش هاي مختلف و کرت هاي مختلف در جمع، از 375 ميليمتر بارش در سال آبي 81- 80 و با توجه به ابعاد و مقدار شيب آنها؛ مناسب ترين سطح جمع آوري رواناب براي گياهان مختلف با نياز آبي معين به دست آمد. با انجام اين پژوهش مشخص شد که در شرايط طبيعي و به دليل نوع بافت خاک، کل آب مورد نياز گياه، قابل ذخيره کردن در محيط ريشه نمي باشد و نفوذ پذيري خاک در عمق 40 تا 150 سانتيمتري، خيلي زياد است. ولي چنانچه در هر هکتار، بخشي از آب باران در يک استخر نفوذ ناپذير و بخش ديگر در محيط ريشه ذخيره گردد، امکان توسعه سطح زير کشت درختان در مناطق خشک و نيمه خشک ايران و در شرايط مشابه از نقطه نظر بارندگي و ساير فاکتورهاي اقليم شناسي و خاکشناسي وجود خواهد داشت. ضمنا با توجه به اين که شرايط کرت ها از نظر بافت خاک و پوشش گياهي يکسان نبودند. در نتيجه از نقطه نظر آماري نيز تفاوت معني داري بين شيب هاي 21 تا 60 درصد براي راندمان جمع آوري آب باران وجود نداشته است. ولي بين کرت هاي جمع آوري کننده گروه شيب 2 تا 20 درصد با دو گروه شيب 21 تا 40 درصد و 41 تا 60 درصد تفاوت معني داري در سطح 95 درصد مشاهده شده است. بنابراين مفيد است در هر عرصه براي جمع آوري آب باران محل هاي با شيب بيشتر براي جمع آوري رواناب؛ و قسمت هاي با شيب کمتر براي کشت درختان و نفوذ رواناب جمع آوري شده اختصاص يابد. از نظر پوشش گياهي نيز 12 کرت در قالب طرح آماري تيمارهاي تصادفي در 4 تکرار و 3 تيمار مورد تجزيه و تحليل آماري قرار گرفتند که مشخص شد در سطح 95 درصد بين تيمارهاي پوشش گياهي، اختلاف معني دار وجود داشته است.

 نسخه قابل چاپ