بانک مقالات جغرافیا

نوسان قطبي (AO) به عنوان يكي از الگوهاي پيوند از دور نيمكره شمالي، عبارت است از ناهنجاري فشار جوي در تراز دريا در عرض هاي قطبي شمال و عرض هاي مياني (عرض 45 درجه شمالي). اين ناهنجاري به صورت فازهاي هاي مثبت و منفي نشان داده مي شود. الگوي نوسان قطبي، تغييرات الگوهاي فشار، دما، بارش، ارتفاع ژئوپتانسيل، جهت باد و... را در دوره هاي خاصي از سال كنترل مي كند. در اين ميان دما يكي از عناصر اقليمي بسيار حساس از نظر تاثيرپذيري از ساير عوامل تاثيرگذار اقليمي است كه تحت تاثير اين الگو قرار دارد. اين پژوهش با آشكارسازي پيوند بين الگوي نوسان قطبي و تغييرات الگوي دماي حداقل (يخبندان) در ايستگاه شهركرد، زمينه را براي پيش بيني روند تغييرپذيري اين الگوها در تقابل با هم، فراهم خواهد نمود. اين پژوهش، نشان مي دهد كه يك پيوند معكوس بين AO و دماهاي حداقل شهركرد با ضريب همبستگي 0.46- وجود دارد و بين ميانگين سالانه AO با دماي حداكثر، متوسط ساليانه دما و متوسط ساليانه فشار شهركرد نيز ارتباط وجود دارد. همچنين آشكار مي شود كه در سال هايي كه فاز مثبت AO حاكم است، با كاهش ميزان AO روزانه، دماهاي حداقل روزانه شهركرد افزايش مي يابد و بالعكس. لذا پيش بيني تغييرات دماهاي حداقل شهركرد و بويژه دماهاي زير صفر درجه سانتي گراد (روزهاي يخبندان) در طي سال هايي كه شاخص نوسان قطبي (AO) در فاز منفي به سر مي برد، منطقي به نظر مي رسد.

 نسخه قابل چاپ