بانک مقالات جغرافیا

يكي از مهم ترين اقدامات مورد نظر در پروژه هاي مديريت سيلاب، بررسي ميزان مشاركت زيرحوضه هاي مختلف يك آبخيز در تعيين مولفه هاي مختلف سيلاب خروجي از حوضه است. با توجه به نبود ايستگاه هاي هيدرومتري در محل خروجي تمام زيرحوضه ها، تحقق هدف مذكور نيازمند شبيه سازي فرآيند بارش- رواناب در زيرحوضه ها از طريق مدل هاي هيدرولوژيكي مي باشد. در اين مطالعه به منظور تعيين ميزان سيلاب خروجي از هر زيرحوضه و بررسي ميزان مشاركت آن در بازه اي از حوضه آبخيز جاغرق در استان خراسان رضوي از مدل HEC-HMS 2.2.2 استفاده گرديد. بدين منظور پس از جمع آوري آمار بارش و سيلاب مربوط به ايستگاه هاي هواشناسي و هيدرومتري داخل و خارج حوضه و كنترل داده ها، از 5 واقعه رگبار و سيلاب متناظر، به منظور واسنجي و اعتبار سنجي مدل استفاده شد. با استفاده از اطلاعات وضعيت پوشش گياهي، خاك و كاربري اراضي حوضه، نقشه CN حوضه در محيط Arcview 3.3 در سامانه اطلاعات جغرافيايي استخراج گرديد. سپس به منظور بررسي ميزان مشاركت و اولويت بندي زيرحوضه ها، هيتوگراف بارش مربوط به دوره بازگشت هاي 10، 20 و 50 سال حوضه به مدل وارد و با حذف متوالي زيرحوضه هاي مختلف از جريان شبيه سازي، ميزان تاثير آن در دبي اوج و حجم سيلاب خروجي از حوضه مورد نظر تعيين شد.
نتايج مطالعه نشان داد كه 66.16 درصد كاهش (39.42 مترمكعب بر ثانيه) دبي اوج و 65.98 درصد كاهش (298.01 مترمكعب) حجم سيلاب براي دوره بازگشت معمول 20 سال متعلق به 4 زيرحوضه بالادست و مياني بوده و حال آن که يکي از زيرحوضه هاي مشرف به خروجي حوضه اولويت نخست در توليد و مشارکت سيلاب به ازاي واحد سطح را عهده دار بوده است. نتايج به دست آمده امكان تبيين سياست هاي صحيح مديريت سيلاب از طريق مديريت زير حوضه هاي بحراني در منطقه مورد مطالعه را به خوبي فراهم آورده است.

 نسخه قابل چاپ