بانک مقالات جغرافیا

چرخه هاي نهان، تدريجي و آرام در بسامدهاي مختلف آشکار و نهان، يکي از انواع دگرگوني هاي اقليمي به شمار مي آيد. برخي از اين نوسانات در يك دوره ثابت مثلا يك سال به صورت ميانگين هاي ماهانه يا فصلي مشخص مي شوند. برخي ديگر به صورت چرخه هايي نهان در سري هاي زماني اقليمي رخ مي دهند. يکي از ابزارهاي مفيد براي جستجو و ارزيابي اين نوع نوسانات اقليمي تحليل طيفي است. اين رويه مطالعه نوسانات اقليمي از مقبوليت و رواج قابل توجهي در جهان برخوردار است اما در کشور ما کمتر مورد توجه بوده است. رديابي چرخه هاي اقليمي و به ويژه چرخه هاي دمايي امکان برنامه ريزي مبتني بر داده هاي اقليمي - دمايي را مهيا مي سازد. در اين نوشتار ضمن معرفي روش تحليل طيفي به عنوان يک روش مقبول و کارآمد در رديابي چرخه هاي نهان، تلاش مي شود چرخه هاي نهان در ميانگين سالانه دماي شهر زنجان طي دوره آماري 2005-1956 (50 سال) مورد بررسي قرار گيرد. بدين ترتيب با استفاده از تابع اتوکواريانس، طيف دما و چرخه هاي دمايي شهر زنجان استخراج گرديد. بر اساس يافته هاي اين پژوهش دماي زنجان حاوي چرخه 2.5 ساله است. اين چرخه ها هماهنگ با چرخه هاي کشف شده در عناصر اقليمي نقاط ديگر کره زمين بوده است. چنان که انديشمندان ديگر نيز استنباط نموده اند نيروي مولد اين نوسان احتمالا حاصل انتقال عمودي تکانه از تروپسفر به استراتسفر با دوره هاي بازگشت نامنظم 3-2 ساله مي باشد.

 نسخه قابل چاپ