بانک مقالات جغرافیا

شهر تاريخي زاهدان كهنه در 20 كيلومتري جنوب شرقي زابل و در شمال حوزه زهك سيستان واقع شده است. اين شهر از پنج بخش مجزا به نام هاي قلعه، ارگ اول يا ارگ زبرين، ارگ دوم يا ارگ فرودين، شارستان و ربض تشكيل شده است. شهر تاريخي زاهدان كهنه به روزگار حيات و آباداني، يكي از بزرگترين شهرهاي ايران به شمار مي رفت و در طول سده هاي 5 تا 9 هجري قمري مركزيت سيستان را بر عهده داشته است. از وسعت اين شهر مهم سيستان، به دليل آن كه مجموعه آثار و عوارض مصنوعي موجود در ربض آن با گذشت زمان و دخالت عوامل مختلف طبيعي و انساني از بين رفته اند، اطلاع دقيقي در دست نيست ليكن وسعت مجموعه قلعه، ارگ و شارستان محصور آن به 3.248.272 متر مربع مي رسد.
نتايج مطالعات ميداني در اين شهر كه در طول سال هاي 1381 و 1386 خورشيدي از سوي نگارندگان اين نوشتار انجام گرفته است، آشكارا ثابت مي نمايد كه طراحان، شهرسازان و معماران شهر تاريخي زاهدان كهنه، قبل از آن كه اقدام به ساخت شهر و بناهاي موجود در آن نمايند، با انجام مطالعات كارشناسانه و علمي، نخست بر جغرافياي طبيعي منطقه تسلط يافته و سپس با در نظر گرفتن تمامي جوانب، اقدام به ساخت شهري نمودند كه چون از همه گونه تمهيدات اقليمي و سازگاري محيطي برخوردار بود، آسايش و آرامش را براي ساكنانش درپي داشت.

 نسخه قابل چاپ