بانک مقالات جغرافیا

هر ساله هزاران تن خاک حاصلخيز از اراضي مختلف کشور مشتمل بر اراضي جنگلي، مرتعي و زراعي در اثر فرسايش خاک از دسترس خارج شده و با انباشت در مناطق رسوبگذاري موجب بروز خسارات قابل ملاحظه اي مي شوند. براي جلوگيري و مهار اين پديده لازم است مناطق توليد رسوب (تحت فرسايش) همراه با شدت و مقدار آن شناسايي شوند تا از اين طريق افزون بر تعيين نقاط بحراني و رده-بندي مناسب بتوان اقدام به برنامه ريزي مقتضي در قالب طرح هاي حفاظت خاک و يا آبخيزداري نمود. لازمه اين امر در اختيار داشتن ابزار مناسب يعني روش يا مدل برآورد فرسايش و رسوب با دقت و کارآيي قابل قبول است. در اين تحقيق با انتخاب 4 مدل برآورد فرسايش و رسوب شامل EPM، MPSIAC، هيدروفيزيکي و ژئومورفولوژي که در بيشتر تحقيقات پيشين به صورت يکجا مقايسه و بررسي نشده است، با هدف شناسايي و معرفي مدل مناسب توجه به محدوديت هاي استفاده از آن، اقدام به ارزيابي مدل ها درحوضه آبخيز کسيليان شده است. نتايج حاصل از مقايسه مقادير رسوب برآورد شده با مشاهده شده از طريق مقايسه مقادير اختلاف مطلق و نسبي نشانگر اين است که، مدل ژئومورفولوژي به رغم دارا بودن محدوديت از نظر حجم انجام محاسبات که ناشي از لزوم اجراي مدل در واحدهاي همگن کاري است داراي دقت و کارآيي قابل ملاحظه با سه مدل ديگر مورد آزمون مي باشد. به طوري که مدل ژئومورفولوژي با اختلاف نسبي 36.3 درصد (25.711 تن در سال) نسبت به متوسط سالانه مقدار رسوب مشاهده شده در مقايسه با نتايج مدل هاي EPM ،MPSIAC و هيدروفيزيکي با متوسط ساليانه مقدار رسوب مشاهده شده به ترتيب معادل 70.44 ، 7 و 30 درصد، مناسب ترين مدل با دقت و کارآيي قابل ملاحظه است.

 نسخه قابل چاپ