بانک مقالات جغرافیا

امروزه، يکي از پديده هاي بحث انگيز آب وهوايي ؛ توفان هاي غباري غرب و جنوب غرب ايران است. در اين پژوهش با بررسي ميزان افق ديد از صفر تا 10000 متر، در مجموعه 6 ايستگاه هواسنجي از استان خوزستان طي سال هاي 1374 تا 1378، رخداد روزانه غبار با شناسه (06) استخراج شد. نخستين نتايج، نشانگر وقوع 288 توفان غباري بود که همگي در دوره گرم سال يعني فاصله زماني ارديبهشت تا مهرماه رخ داده اند. از اين مجموعه بر پايه بيشينه دوام و گسترش مکاني، تعداد 10 توفان شاخص تعيين شد که با تهيه و بررسي نقشه هاي روزانه هوا طي روزهاي غبارآلود، الگوهاي همديد سامانه هاي فشار موثر در ترازهاي پايين ومياني جو براي روزهاي آغازين، اوج و پاياني هر توفان طراحي شد.
مقايسه الگوهاي روزهاي آغازين عموم توفان هاي غباري با روز اوج هر توفان در تراز درياي آزاد، نشانگر نزديک شدن همزمان دو سامانه کم فشار ايران- پاکستان و سامانه پرفشار آزور به ترتيب از خاور و باختر سرزمين مورد پژوهش به همديگر بود. احراز اين نزديکي در ترازهاي بالا شامل 850 و 700 هکتوپاسکال در جنوبغرب ايران که از جمله نتايج آن افزايش شيب فشار و بالتبع ناپايداري جوي روي خوزستان بود؛ با کاهش افق ديد درعموم شهرهاي موردمطالعه طي روزهاي اوج هماهنگ بود. همچنين استخراج سمت باد از نقشه هاي NCEP در تراز 700 هکتوپاسکال و تراز درياي آزاد، وقوع جريان هاي هواي شمال غربي از شرق عراق و جريان هاي هواي غربي ازشمال عربستان و در نتيجه انتقال غبار از سطح بيابان هاي برهنه و بي گياه اين مناطق را تاييد کرد.

 نسخه قابل چاپ