بانک مقالات جغرافیا

الگوي رشد و توسعه کالبدي يا شکل شهر به عنوان الگوي فضايي فعاليت هاي انسان در برهه خاصي از زمان تعريف مي شود و به دو دسته اصلي گسترش افقي يا پراکندگي شهري(sprawl)  و الگوي شهر فشرده (Compact city) تقسيم مي گردد. شناخت الگوي توسعه کالبدي شهر به منظور هدايت آن در راستاي توسعه پايدار شهري امري اساسي است. محدوده مورد مطالعه در اين تحقيق کلانشهر تهران و روش مورد استفاده روش توصيفي – تحليلي است. اين تحقيق که با هدف شناخت و اندازه گيري الگوي رشد کالبدي ـ فضايي تهران در دوره هاي مختلف تهيه شده است، از روشهاي پيشنهادي تساي، يعني چهار روش درجه تجمع، درجه توزيع متعادل، تراکم و اندازه متروپل براي رسيدن به اين منظور استفاده نموده است.
نتايج به دست آمده از پژوهش نشان مي دهد که شهر تهران از نظر رشد و گسترش فضايي در گذشته از رشد آرام و فشردگي نسبي برخوردار بوده است، اما با شروع شهرنشيني سريع و مهاجرتهاي بي رويه روستاشهري، رشد مساحت آن بسيار سريع مي شود، چنانکه مي توان الگوي رشد پراکنده يا گسترش افقي بي رويه (urban sprawl) را براي اين شهر متصور شد. البته، در سالهاي اخير گرايش به تمرکز و فشردگي در آن مشاهده مي گردد. در مجموع، با توجه به پيامدهاي نامطلوب اين الگو، در راستاي دستيابي به توسعه پايدار شهري و پايدارتر کردن رشد شهر بايد از سياستهايي براي کنترل و تغيير اين نوع رشد استفاده گردد.

 نسخه قابل چاپ