بانک مقالات جغرافیا

حوضه آبريز سنقرچاي در شمال شرقي استان کرمانشاه و در بالا دست حوضه آبريز جاميشان قرار دارد که توسط رودخانه سنقرچاي و شاخه هاي آن زهکشي مي شود. اين رودخانه و شاخه هاي آن پس از ورود به شهر سنقر به طرف غرب جريان يافته و سپس از محدوده مورد مطالعه خارج مي شوند. از آنجا که شکل نيمرخ طولي و عرضي رودخانه و شاخه هاي آن منعکس کننده ويژگي هاي ليتولوژي، تکتونيک، اقليم و نحوه دخالت انسان است، در اين مقاله سعي شده تا با ترسيم نيمرخ طولي و عرضي رودخانه و آبراهه ها از روي مدل ارتفاعي رقومي DEM و با تکيه بر بازديدهاي ميداني و نقشه زمين شناسي، مرحله اي از تحول را که هر يک از آبراهه ها در آن قرار دارند، تعيين و در نهايت ميزان پايداري و ناپايداري هر يک از آنها را مشخص نمود. به همين منظور پس از تهيه نيمرخ هاي طولي و عرضي براي مقايسه آنها با استفاده از اندازه گيري فاصله و ارتفاع هر يک از نيمرخ هاي طولي، نيمرخ طولي بي بعد ترسيم شد. نتايج حاصل نشان مي دهد که در رودخانه سنقرچاي و آبراهه شماره 2 بين عملکرد فرآيندهاي نهشته گذاري و فرسايش تا حدي تعادل برقرار است و آبراهه به مرحله بلوغ خود نزديک شده است. دره آبراهه شماره 1 از نظر تحول در مرحله جواني و آبراهه جاري در آن در مرحله کاوش قرار داشته و از قدرت فرسايشي بيشتري برخوردار است و لذا ناپايدارترين دره در حوضه سنقرچاي محسوب مي شود. دره آبراهه هاي شماره 3 و 4 نيز در مرحله بلوغ بوده و به حالت نهشته گذاري رسيده اند و تا حدي حالت پايدار دارند.