بانک مقالات جغرافیا

بيشتر شاخص هاي خشك سالي در تعيين زمان شروع، خاتمه و تنش تجمعي خشك سالي به اندازه كافي دقيق نيستند، به علاوه اثرات تخريبي روان آب و تبخير و تعرق را كه با زمان افزايش مي يابد، تعيين نمي كنند، همچنين بيش تر آن ها در تعيين و بررسي پايش خشك سالي ها محدوديت دارند، زيرا بر اساس گام زماني ماهانه و سالانه طراحي شده اند، و در نهايت در تعيين اثرات خشك سالي بر روي منابع آب سطحي و زيرزميني ناتوانند. در شاخص جديد (شاخص بارش موثر ) كاستي هاي پايش خشك سالي برطرف شده است. در اين شاخص مقياس زماني روزانه جايگزين مقياس هاي ماهانه و سالانه شده است. در اين روش سه شاخص آماري كه بارش موثر را تعيين مي كند، به كار رفته است. اولين شاخص، ميانگين بارش موثر روزانه است؛ اين شاخص خصوصيات اقليمي بارش يك ايستگاه و يا يك ناحيه را نشان مي دهد. شاخص دوم انحراف بارش موثر را از ميانگين بارش موثر بيان مي كند و شاخص سوم مقدار استاندارد شده انحراف از ميانگين بارش موثر مي باشد. با كمك اين سه شاخص آماري تاريخ شروع، خاتمه و تداوم خشك سالي ها مشخص شد. در نهايت چهار شاخص ديگر كه بيانگر كميت شدت خشك سالي است نيز بررسي شد، كه شامل 1- شاخص توالي منفي هاي استاندارد شده بارش موثر، كه بيانگر تداوم و شدت تاثير كمبود بارش است. 2- شاخص كمبود بارش تجمعي كه بيانگر انحراف بارش از نرمال در طول مدت تعريف شده مي باشـــد. 3- شاخص مقــدار بارش مورد نياز براي برگشت به حالت نرمال و 4- شاخص خشك سالي موثر مي باشد. در مطالعه حاضر از شاخص جديد بارش موثر براي پايش و ارزيابي خشك سالي هاي ايستگاه شهركرد استفاده شد. برنامه اي تحت عنوان EP براي محاسبه دقيق تر و سريعتر شاخص بارش موثر نوشته شد. داده هاي بارندگي روزانه ايستگاه شهركرد طي دوره آماري 2001 - 1980 تحليل شد و چون حجم خروجي زياد بود تنها نتايج سال 2001 در مقاله حاضر منعكس گرديد .

 نسخه قابل چاپ