بانک مقالات جغرافیا

کشور ايران و به ويژه کلان شهرهاي آن از جمله تهران مناطقي هستند که به طور مکرر در معرض مخاطرات طبيعي (سيل، زلزله و ...) قرار دارند. هدف اصلي اين مقاله ارزيابي ميزان آسيب پذيري مناطق شهري اين کلان شهر در برابر خطر سيل است. معيارهاي مورد بررسي جهت ارزيابي آسيب پذيري شامل حريم مسيل هاي رودخانه، ساختار، جهت و عرض شبکه ارتباطي، کاربري زمين، تراکم ساختمان ها و توان کلي دفع سيلاب منطقه است. در اين راستا جهت عملي کردن نتايج ارزيابي ميزان آسيب پذيري، منطقه 3 کلان شهر تهران به دليل وجود رودخانه دربند و مسيل هاي آن، تراکم مسکوني و جمعيتي زياد، ترکيب بافت فرسوده و جديد، و شيب قابل توجه به عنوان نمونه مورد مطالعه انتخاب شده است. روش تحقيق در اين مقاله توصيفي تحليلي و آماري با تاکيد بر نگرش سيستمي است. به اين ترتيب که ابتدا با بهره گيري از داده هاي بارش از ايستگاه هاي مستقر در منطقه مورد نظر و منطقه مجاور به تحليل روند تغيرات نزولات جوي پرداخته و حداكثر آبدهي هر حوضه از طريق روش استدلالي و به كمك منحني هاي شدت، مدت، فراواني ايستگاه هاي مهرآباد و سعدآباد براي دوره هاي 25 و 50 ساله محاسبه گرديد. با استفاده از منطق فازي ميزان آسيب پذيري ساختمان ها و واحدهاي مسکوني نسبت به هر يک از معيارها ارزيابي شده و در نهايت همه معيارها با هم جمع و درصد نهايي ميزان آسيب پذيري محاسبه شده است. نتايج تحقيق نشان مي دهد که منطقه 3 مستعد خطرات ناشي از سيل است و رعايت نکردن حريم مسيل، کم بودن مقاومت ساختمان ها، ضريب رواناب بالا در مناطق مسکوني، تراکم و تعداد طبقات بالا و کم عرض بودن شبکه ارتباطي بيشترين اهميت در آسيب پذيري منطقه را دارد و بيش از 12 درصد از منطقه مورد مطالعه کاملا آسيب پذير است.

 نسخه قابل چاپ