بانک مقالات جغرافیا

گرچه همه محققان مساله خشکي را شکل دهنده بيابان هاي اصلي زمين به شمار مي آوردند، با اين حال روش و معيارهاي تعيين مرز خشکي در ميان آنها متفاوت است و ضرايب تجربي و فرمولهاي متفاوتي به شرح ذيل پيشنهاد نموده اند:
1- فرمولهايي که معرف رابطه بين بارش سالانه (P برحسب ميلي متر) و مجموع دما (T برحسب سانتي گراد) براي سال و يا دوره هاي مختلف در طول فصل گرم مي باشند.
2- فرمولهايي که براساس رابطه بين بارش و تبخير استوار است.
3- فرمولهايي که به وابستگي بين بارش و دما و رطوبت نسبي اهميت بيشتري داده است.
4- فرمولهايي که کسري اشباع و کسري تبخير را مد نظر قرار داده است.
5- فرمولهايي که رابطه بين ذخيره آب زمين و مجموع دما را بعنوان ضريب خشکي بکار گرفته است.
انتخاب صحيح يک ضريب اقليمي براي مناطق مختلف جهان، آسان نيست، زيرا کاربرد هر فرمول اقليمي در مناطقي بهترين جواب را مي دهد که با اقليم محل ابداع، شباهت و يا نزديکي بيشتري داشته باشد. از طرف ديگر محدوديت عناصر اقليمي مورد سنجش، عاملي است که کارايي بعضي از فرمولها را محدود مي کند. براي مثال کاربرد فرمولهايي که متکي به داده هاي تابش است گرچه دقت بيشتري دارد با اين حال کمتر مورد استفاده قرار مي گيرد. در اين مقاله تقريبا کليه ضرايب معتبر تعيين خشکي را نشان داده و بر کاربرد نمونه هايي از آن که مي تواند براي شرايط اقليمي ايران مفيد باشد تاکيد نموده ايم. در اين جهت به نحوه محاسبه ضريب خشکسالي پالمر به عنوان بهترين شيوه شناخت درجات خشکسالي پرداخته و کاربرد آن را براي ايران توصيه نموده ايم.

 نسخه قابل چاپ