بانک مقالات جغرافیا

امروزه سياستگذاران و برنامه ريزان کشورهاي در حال توسعه به طور گسترده به اين نکته پي برده اند که مکان يابي خدمات و تسهيلات زيرساختي، نقش با اهميتي در توسعه روستايي بازي مي کند. همچنين، بهبود قابليت دسترسي جعرافيايي جمعيت روستايي به خدمات اساسي يکي از اهداف بنيادي اغلب دولت ها در کشورهاي جهان سوم مي باشد. بر پايه تامين خدمات در مکان هاي نزديک تر به نواحي روستايي، برنامه ريزان با دو رويکرد متفاوت يعني کارکردهاي شهري در توسعه روستايي UFRD و مدل هاي تخصيص مکاني LA رو به رو هستند. در اين مقاله ماهيت، گستره (حوزه عمل)، مزيت ها و محدوديت هاي هر دو روش برنامه ريزي مکاني اشاره شده با هم مقايسه مي شود.
يافته ها نشان مي دهد که رويکرد کارکردهاي شهري و مدل هاي تخصيص مکاني در ماهيت و حوزه عمل متفاوت هستند و به مسايل و موضوعات گوناگون مي پردازند. کارکردهاي شهري در توسعه روستايي به چگونگي يکپارچه کردن خدمات و زير ساخت ها، با هدف تقويت نقش شهرک ها و بازارها به منظور تسهيل توسعه اقتصاد منطقه اي، مي پردازد؛ حال آن که مدل هاي تخصيص مکاني با نحوه به حداکثر رساندن دسترسي به خدمات و تسهيلات خاص براي بخشي از جمعيت روستايي، سر و کار دارد. با وجود اين، هدف هر دو رويکرد جبران حالت نابرابري اجتماعي و فضايي، از طريق بهبود دسترسي به کالاها و خدمات مورد نياز است و منطق بنيادين براي هر دو رويکرد اين است که شکاف خدماتي در يک سلسله مراتب مکان مرکزي معين را پر کند تا دسترسي به کالا و خدمات اساسي مورد نياز افزايش يابد. با وجود تفاوتهاي واقعي بين اين دو روش، آن ها شباهت هاي زيادي نيز با هم دارند و نظريه مکان مرکزي، ريشه مشترک هر دو رويکرد است. هر چند هر دو روش داراي اصول و عناصر مفيدي براي برنامه ريزان منطقه اي و روستايي هستند؛ اما به سبب تفاوت در ماهيت و حوزه عمل، نبايد به عنوان جايگزين هاي غير قابل جمع (نفي کننده يکديگر) قلمداد شوند.

 نسخه قابل چاپ