بانک مقالات جغرافیا

گرمايش زمين به دليل اثرهاي محيطي و اقتصادي ـ اجتماعي آن و نيز به جهت تاثير آن در برنامه ريزي هاي خرد و كلان طي چند دهه اخير مورد توجه محافل علمي بوده است. يكي از نتايج گرمايش مزبور، تغيير محسوس در رفتار و الگوهاي فشار است. براي مثال اين تغييرات روند عمومي نوسانهاي اطلس شمالي (NAO) را متاثر ساخته است. نوسانهاي شمالي نيز به نوبه خود، فراواني و جهت جريانهاي جوي را تعيين مي كنند.
در اين نوشتار، سعي شده رفتار دماي مشهد (با 1065 سال طول دوره آماري) مورد ارزيابي قرار گيرد. همچنين براي شناخت رابطه بين تغييرات دماي مشهد و نوسانهاي اطلس شمالي تلاشهايي صورت گرفته است. در اين راستا از روش هاي آماري، مدل هاي ARIMA و مدل هاي تابع انتقال بهره گرفته شده است. دماي مشهد و نوسانهاي اطلس شمالي طي دوره مورد بررسي، سه فاز را تجربه نموده اند. فازهاي دمايي و فازهي نوسانهاي اطلس شمالي، به لحاظ زماني تقارن نسبي داشته اند. در طول دوره آماري، دماي سالانه در مشهد 0.003992 ±0.004495 درجه سلسيوس افزايش داشته است.
نوسانهاي شمالي نيز به ميزان 0.00496 ± 0.001- كاهش روند داشته است . بدين ترتيب تصور مي شود روند بلند مدت نوسانهاي شمالي قادر به توجيه تغييرات بلندمدت دماي مشهد است. بهترين مدل ARIMA برازش يافته بر ميانگين سالانه دماي مشهد، مدل (ARIMA (0,1,1 است. بر اساس مدل تابع انتقال نوسانهاي شمالي به دماي مشهد، افت و خيزهاي سالانه نوسانهاي شمالي با وزن 0.49 بر دماي مشهد تاثير مي گذارد. مقادير دماي 20سال آينده بر اساس مدل ARIMA و مدل تابع انتقال، برآورده شده است. بر اساس اين پيش بيني، ميزان افزايش دما از 0.006تا 0.0068 درجه سلسيوس به ازاي هر سال برآورده گرديده است.