بانک مقالات جغرافیا

در حدود 90% از مساحت پيكره ارتفاعات ديوان داغي- دره ديز از سازندهاي رسوبي (مانند انواع سنگ آهك، دولوميت، شيل، مارن و ...) تشكيل شده است. عملكرد شديد نيروهاي زمين‌ساختي به‌ويژه در سازندهاي مقاوم و شكننده (سنگ آهك، دولوميتها و ...) با ايجاد تراكم گسلي بالا (km.km² 1.70)، ريزگسل‌ها و ... اين منطقه را به صورت خرد و له شده در آورده است.

 به موازات اثرات نوزمين ساخت، و حاكميت سيستم فرسايش پريگلاسير، به ويژه از ارتفاع 1700 متر به بالا، با تخريب و پسروي پرتگاه‌ها، جريانهاي واريزه‌اي مجزا و ممتد بسيار تيپيك در سطح وسيعي شكل گرفته است. اغلب جريانهاي واريزه‌اي منطقه در محل اسكارپ‌هاي حاصل از گسل‌هاي فعال، زير بري آبراهه‌ها و رودخانه‌ها و محل ترانشه جاده‌ها، بسيار فعالند. جابجايي مداوم آنها هر از چند گاهي موجب مسدود شدن جاده و راه‌آهن بين‌المللي مرند- جلفا مي‌شود. جريانهاي واريزه‌اي منطقه عمدتاً از نوع مجزا مي‌باشند و در اغلب نقاط منطقه توسط فعاليت‌هاي انساني، به شدت تحريك و جابجا مي‌شوند. بعد از مورفومتري واريزه‌ها جهت تحليل روابط همبستگي بين ابعاد مختلف آنها از رگرسيون خطي استفاده شد. نتايج تحليل‌هاي كمي نشان داد كه همبستگي بالا با ضريب تبيين مناسب بين پارامترهاي مختلف واريزه‌ها وجود دارد. در نهايت راهكارهاي اساسي جهت كنترل و كاهش جابجايي آنها ارايه شده است.