بانک مقالات جغرافیا

فرسايش خاك از جمله معضلات مهم آبخيزهاي كشور به حساب مي‌آيد كه مي‌توان به عنوان يكي از مهمترين موانع دستيابي به توسعه پايدار كشاورزي و منابع طبيعي از آن نام برد. رسوبات ناشي از فرسايش حوزه‌هاي آبخيز معمولاً پس از بارندگي‌ها به رودخانه رسيده و با رسوبات ناشي از فرسايش ديواره و بستر رودخانه همراه مي‌شوند و تأسيسات آبي موجود در مسير رودخانه‌ها را تحت تأثير قرار داده و عمر مفيد مخازن سدها را کاهش مي‌دهند. از اين‌رو مطالعه کمي و کيفي رسوبات جهت برنامه‌ريزي درازمدت در سازه‌هاي آبي امري ضروري است.

با توجه به اينکه پروژه احداث سدي بر روي رودخانه چيخواب (دشت موسيان در استان ايلام) در دست مطالعه مي‌باشد، در اين مقاله كيفيت  و كميت فرسايش و رسوب حوزه فوق با استفاده از روش اصلاح شده پسياک و در محيط GIS  مورد ارزيابي قرار گرفته است. در اين راستا پس از گردآوري، آماده سازي و ورود لايه هاي اطلاعاتي به محيط GIS و تلفيق اين لايه‌ها، حوزه به 576 واحد رسوب‌زا تفكيك گرديد كه 504 واحد آن در بالا دست سد واقع شده است. حداقل و حداكثر ميزان رسوب توليدي در اين واحدها به ترتيب 6/1 و 3/27 تن در هكتار در سال برآورد گرديد.

ميزان رسوب توليدي حوزه 3/505737 تن در سال و ميزان بار رسوبي حوزه در محل سد 3/397298 تن معادل 5/264865 مترمكعب در سال محاسبه گرديد. از نظر كلاسهاي فرسايشي و شدت رسوبدهي حوزه به چهار كلاس كم، متوسط، زياد و خيلي زياد تفكيك و كل حوزه در كلاس فرسايشي زياد قرار مي‌گيرد.