بانک مقالات جغرافیا

يكي از موانع عمده دستيابي به اهداف توسعه پايدار در برخي كشورهاي جهان ازجمله ايران، محدوديت منابع آب است. در مقابل پروژه‏هاي افزايش بارش به عنوان يكي از راهكارهاي نوين تأمين منابع آب مطرح مي‏باشد.

زمينه لازم براي اجراي پروژه‏هاي افزايش باران، انجام يك سري بررسي‌هاي علمي و تحقيقاتي است تا شرايط و توانهاي بالقوه و بالفعل مناطق مختلف جهت اجراي موفقيت‌آميز اين پروژه‏ها شناخته شود.

اگرچه قسمت عمده اين مطالعات را اقليم‌شناسي ابر و بارش تشكيل مي‏دهند، ولي از آنجايي كه جريان‌هاي جوي و بادها در ترازهاي مختلف جو در هر تيپ هواي غالب از ويژگي‌هاي خاصي برخوردارند و در شرايط سينوپتيكي و ترموديناميكي مختلف، جريان‌هاي جوي ويژه‏اي با سرعت‌ها و جهت‌هاي مختلفي مي‏وزند، همچنين غلبه يا ضعف برخي از شرايط باد و جريان‌هاي هوا خود مي‏تواند به عنوان شاخصي از شرايط ويژه هوا مانند پايداري‌ها و ناپايداري‌ها محسوب شوند، بنابراين مطالعه اين گروه پارامترهاي جوي در هر منطقه مي‏تواند آگاهي‌ طراحان را جهت اجراي اين پروژه‏ها افزايش دهد.

اين تحقيق در منطقه شيركوه يزد و با استفاده از داده‏هاي باد و رطوبت ايستگاه‌هاي جو بالاي بندرعباس، كرمان و شيراز و داده‏هاي باد سطح زمين ايستگاه‌هاي سينوپتيك بندرعباس، كرمان، بافت، يزد و شيراز انجام پذيرفته است.

نتايج تحقيق نشان مي‎دهد كه در ماههاي سرد و بارشي سال در اين منطقه، بيشترين رخداد بادها و جهت و سرعت جريان‌هاي هوا در سطوح استاندارد جو، غربي و جنوب غربي است. در روزهاي بارشي جهت بادهاي غالب سطح زمين بين 170 و 360 درجه است، در تراز700 هكتوپاسكال بيش از 80 درصد بادها غربي و در ترازهاي مياني و فوقاني جو اين ايستگاه‌ها جهت بادهاي غالب به طور عمده بين 180 تا 330 درجه است.

با توجه به جنوب و جنوب غربي و حتي جنوب شرقي بودن اين بادها در بندرعباس در روزهاي بارشي و اينكه اين جريان‌هاي جوي از آبهاي جنوب كشور عبور مي‎كنند، پس از كسب گرما و رطوبت و برخورد به شيب‌هاي جنوبي ارتفاعات منطقه مورد مطالعه، مي‎توانند در افزايش بارش و ناپايداريها نقش مؤثري داشته باشند. بنابراين براي پيش‏بيني روزهاي بارشي در راستاي مقابله با مشكل كم آبي و اجراي پروژه‎هاي افزايش بارش در اين منطقه، لازم است كه از امتيازات مثبت مذكور به خوبي استفاده شود.