بانک مقالات جغرافیا

آذرتنه گچي قلعه سي، به صورت يك عارضه منفرد، در دامنه شمالي رشته كوهستاني ميشوداغ آذربايجان (شمالغرب ايران) واقع شده است. مطالعات ژئومورفيكي انجام گرفته در گذشته در اين منطقه بيشتر در بزرگ مقياس بوده، لذا اطلاعات مربوط به پديده‌هاي دامنه‌اي كواترنري ناكافي است. در تحقيق حاضر مورفولوژي نهشته‌هاي دامنه‌اي و فرآيندهاي ژئومورفيكي ديرينه مؤثر در آنها مورد بررسي قرار گرفته است. بر اساس يافته‌هاي اين تحقيق، بين سنگهاي داسيتي- تراكي داسيتي متلاشي شده توده آذرين گچي قلعه سي با اشكال سطحي دامنه‌هاي خود كوه و دامنه‌هاي مجاور آن، از قبيل نهشته‌هاي سنگي دامنه‌ها (پشته‌هاي سنگي، روانه‌هاي سنگي و دامنه‌هاي بلوكي) و تالوس، ارتباط تنگاتنگي وجود دارد. وجود چنين اشكالي در سطح دامنه‌ها نتيجه حاكميت آب و هواي سرد و مرطوب در دوره‌هاي سرد گذشته مي‌باشد كه به‌شدت متأثر از اثر جهت‌گيري دامنه و طول مدت تابش بوده است. نهشته‌هاي منفصل كواترنري به‌صورت پوششي بر روي دامنه‌هاي اطراف كوه جاي گرفته‌اند و يخچالهاي سنگي و حركات توده‌اي به‌ويژه لغزش لايه‌هاي رسوبي دوران سوم نقش عمده‌اي در انتقال اين عناصر پوششي به‌طرف پائين‌دست داشته‌اند. در حال حاضر نتيجه فعاليت ذوب و يخبندان فصلي در سطح دامنه‌هاي منطقه به‌صورت تشكيل سطوح شيبدار، نوارهاي سنگي، جوشهاي گلي و مغزه يخي در داخل نهشته‌ها ظاهر مي‌شود.