بانک مقالات جغرافیا

هدف اصلي اين پژوهش بررسي تغييرات زماني درجه حرارت و بارندگي در ايران و پيش‌بيني مقادير آتي براي فاكتورهاي اقليمي مذكور مي‌باشد. بدين منظور ابتدا با استفاده از داده‌هاي آماري 41 ايستگاه سينوپتيك به روش تحليل خوشه‌اي تعداد پنج منطقه اقليمي همگون مشخّص گرديده و سپس براي هر يك از مناطق مذكور يك ايستگاه معّرف انتخاب شده است. تغيرات حدّاقل و حداكثر دماي ماهانه و مجموع بارندگي ماهانه در فاصله سالهاي 1966 تا 1995 با استفاده از مدل  فصلي ميانگين متحرك تجمعي ضربي (SARIMA) براي ايستگاههاي منتخب مورد بررسي قرار گرفته است. از روش واريانس تغييرات و تست F نيز براي يافتن تغييرات اقليمي ايستگاهها استفاده شده است.
پيش‌بيني مقادير آتي فاكتورهاي اقليمي با طرح مدلهاي آماري براي هر ايستگاه انجام گرفته است. نتايج اين بررّسي‌ها نشان مي‌دهند كه تغييرات اقليمي در مناطق مورد مطالعه در طول دوره آماري فوق يكسان نمي‌باشد به طوري‌كه مقادير حداقل دما در مناطق شمالي (سواحل درياي خزر) و نواحي كوهستاني ايران داراي تفاوتهاي قابل ملاحظه‌اي بوده ولي در مناطق ديگر كشور تغييرات زيادي ندارد. از طرف ديگر مقادير حدّاكثر دما در كلّيه مناطق به جز نواحي جنوبي كشور (مجاورت خليج فارس و درياي عمّان) داراي تغييرات زيادي است. مجموع بارندگي ماهانه به جز در مناطق حاشيه‌اي كويرهاي مركزي تغييرات آماري معني‌داري ندارند. عدم وجود روند كاهشي يا افزايشي در عناصر اقليمي مورد مطالعه، نتايج مطالعات مشابه را تاييد مي‌كند.