بانک مقالات جغرافیا

برف يكي از صور مختلف بارش است كه از چگالش توده‌هاي هواي مرطوب در طي صعود و در شرايطي كه درجه حرارت هوا كمتر از نقطه انجماد باشد صورت مي‌گيرد. در اين وضعيت به جاي قطرات آب، بلورهاي شش وجهي يخ به وجود مي‌آيد كه به تدريج در اثر برخورد و پيوستن به يكديگر دانه‌هاي برف با اندازه‌ها و شكل‌هاي گوناگون ايجاد مي‌شود. تفاوت در ساختار فيزيكي باران و برف منشاء اثرات مهمي در خصوصيات محيط طبيعي محدوده تحت ريزش آن است كه اگرچه در طول ساليان متمادي، آن را به عنوان يك واحد اكولوژيكي ويژه و متفاوت از محيط اطراف خود معرفي كرده است علاوه بر آن تأثيرات كوتاه مدت سالانه، فصلي و ماهانه نيز بر آن حكمفرماست كه اطلاع از كميت و كيفيت آن در هر منطقه براي برنامه‌ريزي‌هاي ملي، منطقه‌اي و محلي ضروري است. برآورد اين وضعيت با استفاده از روش‌هاي تجربي مختلفي از جمله درجه - روز، بيلان انرژي، تصاوير ماهواره‌اي و درجه حرارت- بارش متداول است كه هر يك آنها بنا به اطلاعات و داده‌هاي در دسترس نيز متفاوت مي‌باشد. به طور كلي هر مقدار كه تعداد پارامترهاي مورد نياز محاسبه، ‌متعدد باشد برآوردها نيز دقيق‌تر خواهند بود. در حوضه‌هايي كه داده‌هاي مستقيم برف‌سنجي وجود ندارد مي‌توان با استفاده از يكي از روش‌هاي تجربي مقدار سطوح پوشيده از برف را برآورد نمود.

در اين تحقيق با استفاده از داده‌هاي مربوط به درجه حرارت شامل ميانگين حداقل، ميانگين حداكثر و ميانگين ماهانه و سالانه و نيز آمار ميانگين بارش ماهانه و سالانه 6 ايستگاه كلك چال، مهرآباد تهران، شمال تهران (اقدسيه)، كرج، آبعلي و دوشان تپه در يك دوره آماري 20 ساله و نقشه توزيع ارتفاعي حوضه به برآورد حداكثر، حداقل و ميانگين سطوح پوشيده از برف و ذوب آن در ماه‌هاي مختلف سال پرداخته شده است.

نتايج محاسبات نشان مي‌دهد كه برف‌گيري در حوضه مورد مطالعه از ماه اكتبر شروع شده و در ماه‌هاي دسامبر و ژانويه به حداكثر خود مي‌رسد و به تدريج از سطوح آن كاسته شده و در ماه مه به حداقل خود رسيده و به تدريج تمام مي‌شود به طوري كه در ماه ژوئن در هيچ سطحي از حوضه، برف وجود ندارد. ميانگين ضريب برفي حوضه نيز از 5/92 درصد در ماه ژانويه تا 9/0 درصد در ماه اكتبر مي‌باشد همچنين نتايج نشان مي‌دهد كه برف دائم در حوضه وجود ندارد.