بانک مقالات جغرافیا

براي پهنه‌بندي خطر زمين لغزش و تهيه نقشه آن با استفاده از روش نيلسن مطالعه موردي در حوزه آبخيز چاشم خطيركوه واقع در شمال شهرستان سمنان انجام شد. در منطقه فوق ابتدا پس از تعيين حدود حوزه همراه با عمليات صحرايي كليه زمين لغزش‌هاي منطقه به ثبت رسيده و نقشه پراكنش نقطه‌اي و سطحي آن تهيه شد. سپس بر اساس اصول روش نيلسن در پهنه‌بندي خطر زمين لغزش نقشه شيب در سه كلاس 5-0،15-5 و بيشتر از 15 درصد و نقشه زمين‌شناسي (نقشه واحدها يا نهشته‌هاي لغزشي) در سه كلاس واحدهاي لغزش كم يا بدون لغزش، واحدهاي لغزشي و واحدهاي مستعد روانگرايي تهيه شده است. بر مبناي روش نيلسن از مقايسه و تلفيق دو نقشه شيب و نقشه واحدهاي لغزشي، نقشه پهنه‌بندي خطر زمين لغزش با پنج پهنه پايدار، عموماً پايدار‌، به طور متوسط پايدار، به طور متوسط ناپايدار و مناطق مستعد روانگرايي تهيه شده است. مساحت هر يك از پهنه‌هاي ذكر شده به ترتيب62،18،690،596 و94 هكتار مي‌باشد. نتايج بيانگر است كه روش نيلسن در منطقه قابل توصيه نمي‌باشد براي اينكه مساحت زمين لغزش در منطقه پايدار و به طور متوسط پايدار، علي‌رغم انتظار، از مساحت زمين لغزش در پهنه عموماً پايدار و به طور متوسط ناپايدار بيشتر است كه ازجمله اشكالات اين روش در منطقه محسوب مي‌شود. از اشكالات ديگر اين روش وجود پهنه پايدار براي طبقات با شيب كمتر از 5 درصد در واحدهاي لغزشي است كه در ادامه براي حل اين اشكالات طبقات شيب بر اساس پراكنش سطحي زمين لغزش‌ها در آنها در روش نيلسن به صورت پنج كلاس كمتر از 5،15-5،25-15،45-25 و بيشتر از 45 درصد اصلاح شده و بر مبناي انطباق و مقايسه نقشه شيب جديد و نقشه زمين شناسي (واحدهاي لغزشي) نقشه پهنه‌بندي خطر زمين لغزش با پنج پهنه پايدار، عموماً پايدار، به طور متوسط پايدار، به طور متوسط ناپايدار و پهنه مستعد روانگرايي تهيه شده است. مساحت زمين لغزش در هر يك از اين پهنه‌ها به ترتيب 57،263،394،652 و94 هكتار مي‌باشد كه نتايج قابل قبولي است و داراي ضريب اطمينان بيشتري جهت توصيه به بخش‌هاي اجرايي در منطقه مي‌باشد.