بانک مقالات جغرافیا

کيفيت پديده هاي محيطي (دوره خشک و مرطوب، سرد و گرم و ...) به وسيله تکرار سيستم هاي سينوپتيکي و توده هاي هوا کنترل مي شود، لذا در مطالعه حاضر ارتباط فراواني توده هاي هوا با دوره هاي خشک و تر بررسي و تحليل شده است. به منظور شناسايي توده هاي هوا و کاربرد آن در پايش دوره هاي خشک و تر؛ از روش همديدي فضايي استفاده شده است. اين روش توده هاي هوا را براساس منشا و تعديل آنها در مسير حرکت به شش گروه تقسيم مي کند، که شامل توده هاي هواي قطبي خشک ، قطبي مرطوب، حاره اي خشک، معتدل خشک، معتدل مرطوب و حاره اي مرطوب مي باشد. براي تعيين توده هاي هوا نياز به روزهاي نمونه (شاهد) مي باشد. نحوه آرايش خطوط جريان نقشه هاي هواشناسي سطح زمين و تراز 850 هکتوپاسکال معرف انتقال توده هواي ويژه اي به سوي منطقه مورد مطالعه مي باشد. معيارهاي اوليه انتخاب روزهاي نمونه براي هر توده هوا در هر ايستگاه از طريق ارزيابي دقيق داده ها و نقشه هاي هواشناسي سطح زمين و تراز 850 هکتوپاسکال صورت گرفت و هر يک از روزهاي نمونه انتخاب شده از منبع تا محدوده مورد مطالعه مسيريابي و ويژگي هاي آنها ارزيابي شد. روزهاي نمونه انتخاب شده؛ ويژگي هاي معرف يک توده هوا را مشخص مي کنند. به منظور گروه بندي توده هاي هوا، متغيرهاي دما، دماي نقطه شبنم، فشار (QFF)، ابرناکي، سمت و سرعت باد در ساعات 3، 9، 15 و 21 UTC براي 10 ايستگاه سينوپتيک طي دوره آماري 99- 1961 در محاسبات منظور شد. با استفاده از روش تحليل عاملي متغيرهاي وابسته به هم ادغام و ابعاد ماتريس ها کاهش داده شد. براي گروه بندي توده هاي هوا از روش تحليل مميزي استفاده شد. بدين ترتيب توده هاي هواي موثر بر حوضه هاي جنوب غربي ايران در فصل زمستان (دسامبر تا فوريه) شناسايي گرديد، سپس ويژگي هاي متوسط اقليمي و درصد فراواني هر يک از توده هاي هوا به تفکيک ماهانه و براي تمامي ايستگاه هاي مورد مطالعه طي دوره 99-1961 محاسبه و نقشه هاي مربوط به درصد فراواني و ويژگي هاي متوسط توده هاي هوا ترسيم گرديد. در نهايت مقايسه دوره هاي خشک و تر رابطه بسيار قوي و معني داري با فراواني انواع توده هاي هوا نشان داد، به عبارتي شرايط اقليمي و دوره هاي اقليمي هر منطقه به وسيله تکرار و اثرات تجمعي توده هاي هوايي که از آن ناحيه عبور مي کند، تعيين مي گردد.

 نسخه قابل چاپ