بانک مقالات جغرافیا

با افزايش جمعيت شهري و بالا رفتن ميزان مطالبات شهروندان، دولت هاي تمركزگرا عملا در پاسخگويي به نياز شهروندان دچار چالش شدند. نظريه پردازان سياسي و اجتماعي به طرح ديدگاه هاي نظري به منظور تجديد ساختار در نظام سياسي اداره حكومت ها برآمدند و نظريه رژيم شهري بيش از سايرين توانست به تبيين ساختار قدرت به ويژه در حكومت هاي محلي بپردازد. تمركز زدايي از ساختار قدرت و ايجاد ائتلاف ميان سه نهاد قدرت يعني دولت، جامعه مدني و بخش خصوصي براي اداره امور نشان از وجود مجموعه اي از شبكه روابط مبتني بر اعتماد دارد كه اين نهادها را قادر مي سازد به صورت جمعي عمل نمايند. تمركززدايي، سرمايه اجتماعي و حكمراني بيانگر فرآيندي است كه پاسخگوي مقتضيات جهان حاضر است. در اين مقاله ديدگاه هاي نظري حاكم بر حكمراني شهري تشريح و نشان داده شده است كه مباني نظري حكمراني شهري را بايد در نزد نظريه پردازان علوم سياسي جستجو كرد و سرمايه اجتماعي نيز عامل قوام و تداوم حكمراني شده است. به عبارتي شكل گيري نظري حكمراني شهري مبتني بر سرمايه اجتماعي است و ائتلاف رژيم هاي سياسي در جهت حكمراني خوب شهري و نيل به توسعه منوط به وجود سرمايه اجتماعي است. يكي از نظريات مهم سياسي كه به تحليل و تبيين سازمان قدرت درشهرها مي پردازد، نظريه تكثرگرايي است كه معتقد است قدرت و نفوذ سياسي در شهرها متمركز و در انحصار يك گروه يا حزب سياسي نيست بلكه قدرت متكثر است. با وجود عدم تمايل و علاقه شهروندان به پيگيري امور سياسي به دليل رقابت احزاب سياسي با يکديگر و به منظور کسب قدرت، هر يک تلاش مي کنند پيشاپيش نيازها و خواسته هاي عموم را پيش بيني و متناسب با آن برنامه ارايه کنند. نظريه شهر به عنوان ماشين رشد، اعتقاد دارد، شهرها در حال رشد و گسترش هستند و حاميان اصلي رشد شهرها دلالان املاک و کار آفرينان هستند که ذينفع موضوع هستند. اداره امور شهرها نه بر اساس خواست مردم بلکه بر اساس خواست گروه هاي ذينفع است. نظريه رژيم شهرها نيز اشاره به ظرفيت هاي نابرابر گروه هاي سياسي در امر تصميم گيري و اعمال قدرت در شهرها و همچنين تاکيد بر وجود گروه هاي غيررسمي ذي نفوذ دارد.
زمينه هاي شکل گيري تشکل ها، احزاب و گروه هاي سياسي و همکاري آنها با يکديگر و همچنين در نظر گرفتن حداقل منافع همديگر و قواعد و اصول بازي سياسي را بايد در سرمايه هاي اجتماعي (ويژگي هاي فردي و کيفيت و کميت شبکه هاي اجتماعي و روابط همکاري) جست. تحقق سبک و شيوه مديريت امور محلي و شهري که از آن به عنوان حکمراني ياد مي شود منوط به شکل گيري يک مجموعه روابط رسمي و ساختارهايي از قبيل قانون مداري، چارچوب هاي حقوقي مدون و مشخص، تعريف و تعيين حدود رژيم هاي سياسي، تعيين سطوح تمرکززدايي و فراهم نمودن زمينه مشارکت هاي همگاني در امور تصميم گيري راجع به خط و مشي هاست.

 نسخه قابل چاپ