بانک مقالات جغرافیا

فرسايش کناره ها و سواحل رودخانه ها از پديده هايي هستند که اراضي کشاورزي، جاده ها، تاسيسات کناره رودخانه و روستاهاي اطراف آن را تهديد مي کنند. از جمله سازه هاي سامان دهنده و اصلاح مسير رودخانه ها، آبشکن يا اپي ها هستند که با اهداف کنترل فرسايش، حفاظت ساحل، محدود کردن جريان در عرض مشخص به منظور کنترل سيل، احيا و آزاد سازي اراضي و گسترش ساحل جديد و ... به کار مي روند.
در اين تحقيق زير حوضه هاي خشکه رود، سفيد آب، الرم، سياه پلاس، دليچاي، آب سفيد و خرسنگ از حوضه آبخيز سدلار که در شمال غرب تهران واقع شده است. به تفکيک مطالعه شد و مشخص گرديد که حدود 290 آبشکن و 9350 متر عمليات خاکي در اين حوضه احداث شده است.
در اين بررسي حدود 175 آبشکن انتخاب شد و مطالعات و اندازه گيري ها در اين تعداد اپي و خاکريزهاي کناري صورت گرفت. سرانجام مشخص شد که ابعاد سازه هاي احداث شده در اين بازه، با ابعاد استاندارد آنها تا حدي تفاوت داشته است و اين امر اين سازه ها را تخريب نموده و از دوام کارايي مفيد آنها کاسته است. از طرف ديگر، اين موضوع سبب افزايش هزينه هاي اجرايي احداث آبشکن ها شده است.
در ادامه مقاله، به تحليل اقتصادي پروژه پرداخته شده است که ابتدا ميزان ارزش فعلي خالص احداث هر آبشکن همراه با هزينه هاي تفضيلي مصالح به کار رفته شده در آن و مدت زمان دوره سرمايه گذاري و نرخ تنزيل و با محاسبه هزينه به فايده، ميزان بازدهي طرح محاسبه و نرخ بازده داخلي آن نسبت به نرخ تنزيل اوليه سنجيده و مقايسه شده است و منابع حاصله از قبيل افزايش سطح زير کشت، پوشش گياهي و کاهش فرسايش اراضي و ايجاد فرصتهاي شغلي و درآمدهاي حاصله نيز محاسبه شده است؛ به طوري که در نهايت، پس از محاسبه ارزش فعلي خالص NPV1 و NPV2 و نرخ بازده داخلي (IRR) و نسبت B/C و از سوي ديگر، نرخ بازده ساده طرح در مجموع نتايج احداث آبشکن از نظر اقتصادي و فني در حوضه آبخيز سد لار مثبت ارزيابي شد.

 نسخه قابل چاپ