بانک مقالات جغرافیا

در 25 تا 30 آذر 1384 آتش سوزي گسترده اي در سطح 155 هکتار از جنگل هاي گيلان و مازندران رخ داد. براي مطالعه اين آتش سوزي هاي کم سابقه، داده هاي فراوان، وسعت و زمان آتش سوزي و همين طور داده هاي هواشناسي براي دوره مطالعاتي اخذ و با استفاده از روش فرانسيلا و تحليل سينوپتيک- ديناميک شرايط جوي دوره، نتايجي بدين شرح حاصل شد. کاهش رطوبت نسبي (به حدود 20%) و افزايش دما (در حدود 25 درجه سلسيوس) در منطقه مورد مطالعه و وجود شرايط بارش و اشباع (رطوبت نسبي 100%) در سمت رو به باد دامنه جنوبي البرز طي روز هاي مورد بررسي، رخداد پديده گرمباد به عنوان عامل اصلي آتش سوزي را محتمل مي سازد. ضريبk به دست آمده (بيش از 3.0) از روش فرانسيلا نيز خطر بالاي آتش سوزي طي اين روز ها را نشان مي دهد. شرايط سينوپتيکي همراه با رخداد گرمباد در تراز هاي بالايي قرار گرفتن يک پشته با امتداد محور شمال- جنوب يا شمالغرب جنوبشرق بر روي نيمه غربي و مناطق شمال غربي ايران است؛ به طوري که قسمت عقب محور (صعودي) پشته در جنوب و غرب البرز قرار گرفته و قسمت جلو (نزولي) آن بر روي شمال ايران قرار مي گيرد. اين الگو امکان عبور جريان ها غربي از رشته کوه و شکل گيري گرمباد را تسهيل نموده است. در سطح زمين نيز طي اين روزها زبانه پرفشاري با خط هم فشار 1020 ميلي بار از سمت مرکز پرفشاري که سلول مرکزي آن با 1050 هکتوپاسکال فشار در غرب چين بسته شده، تا مناطق مرکزي کشور کشيده شده است. بررسي مولفه هاي مداري و نصف النهاري باد نيز نشان دهنده براي حرکت جنوبغربي باد از سطح زمين تا ترازهاي بالايي جو است. علي رغم اشاره برخي کارهاي تحقيقي که قبلا به انجام رسيده اند و پديده گرمباد منطقه خزري را منتسب به انتقال هوا از جنوب به شمال کوه هاي البرز توسط پرفشار برودتي موسوم به پرفشار سيبري دانسته اند، در اين مقاله نقش موثري براي پرفشار مذکور در بروز و توسعه پديده گرمباد مشاهده نشد.

 نسخه قابل چاپ