بانک مقالات جغرافیا

رودخانه هايي كه آبهاي توده كوهستان سهند را به طرف دو آبگير عمده زهكشي مي كنند، در دره هاي نسبتا عميقي جاري هستند. انحناي نيمرخ طولي اين دره ها كه منعكس كننده ويژگي هاي ژئومرفولوژيك، رخدادهاي تكتونيكي و اقليمي هستند، بسيار متفاوتند است. در اين مقاله سعي شده تا اين تفاوت ها با توجه به ميزان انحناي نيمرخ طولي دره ها بررسي و با تكيه بر نتايج حاصل از تحليل رگرسيوني، مراحل تحول دره ها تعيين و روند تحول آنها پيش بيني گردد. به همين منظور براي هر نيمرخ طولي يازده دره اصلي سهند با استفاده از داده هاي حاصل از اندازه گيري فاصله و ارتفاع آنها تحليل رگرسيوني صورت گرفته و با بهره گيري از انواع توابع رياضي يعني توابع نمايي، خطي، تواني و لگاريتمي مراحل تحول هر دره تعيين شده است. به منظور تفكيك دره هايي كه از نظر مراحل تحول، روند يكساني را طي مي كنند، دره هاي منطقه با توجه به نوع تابع گروه بندي شده و نتيجه گيري هاي نهايي با عنايت به شواهد ميداني صورت گرفته است. تفاوت در نوع تابع در واقع ميزان انحناي نيمرخ طولي دره ها و تفاوت در مراحل تحول آنها را نشان مي دهد.
نتايج بررسي ها نشان مي دهد كه، آن دسته از دره هاي سهند كه نيمرخ طولي آنها از انحناي بيشتري برخوردار بوده اند، با تابع نمايي، دره هايي با نيمرخ هاي داراي انحناي كمتر، با تابع تواني و نيمرخ هاي تقريبا بدون انحنا و نزديك به خط راست، با تابع خطي برازش شده اند.