بانک مقالات جغرافیا

مطالعه انجام شده بر روي 66 سامانه چرخندي در دوره هاي ترسالي غرب مياني ايران (1973-2003) نشان داد كه مراكز چرخندزايي مديترانه، سودان و درياي سرخ و نيز بين النهرين در ترسالي هاي شديد منطقه، به شدت فعال اند و بيشترين نقش را در بارش هاي دوره مرطوب منطقه ايفا مي كنند. به طور كلي، سامانه هاي مذكور با توجه به الگوهاي همديدي حاكم، از سه مسير عمده زير وارد منطقه مي شوند:
الف) از مناطق چرخندزدايي غرب و مركز مديترانه و نيز شمال قبرس در تركيه كه به سمت شمال شرق حركت مي كنند و غالبا با تقويت در شرق درياي خزر به طرف درياچه آرال ادامه مسير مي دهند.
ب) از منطقه چرخندزايي قبرس و شمال بين النهرين شروع مي شوند و با جهت شمال شرقي- جنوب غربي به طرف منطقه مورد مطالعه در شرق زاگرس كشيده مي شوند.
ج) از قبرس و نيمه شمالي درياي سرخ و بين النهرين به طرف شمال خليج فارس حركت مي كنند و با عبور از زاگرس به طرق شمال شرق و گاهي اوقات به جنوب شرق ايران كشيده مي شوند.
تعداد چرخندها و نيز مسيرهاي چرخندي فصل پاييز به علت وجود وردش در عقب نشيني كمربند پرفشار جنب حاره داراي وردايي زيادي است. چرخندهاي فصل زمستان داراي عمر طولاني تري نسبت به فصول ديگر و نيز فشار مركزي كمتري در مقايسه با پاييز و فشار بالاتري در مقايسه با فصل بهار هستند. چرخندهاي اين فصل عمدتا به علت غلبه حالت ديناميكي علاوه بر شرايط پيش گفته، داراي جابه جايي بيشتري نيز هستند. اگرچه پراكندگي تقريبا زيادي در مسيرهاي چرخندي بهار مشاهده مي شود ولي دو مسير مشخص شده در فصل زمستان با كمي تغيير در اين فصل نيز مشاهده مي شود.

 نسخه قابل چاپ