بانک مقالات جغرافیا

توسعه ارتباطات جهاني در ابعاد مختلف و گسترش شهرها، شرايطي را به وجود آورده است که انسان خواسته يا ناخواسته، پا را از چارچوب مجاز بهره برداري ضابطه مند از محيط زيست فراتر گذاشته است که سبب افزايش روند تغييرات غيراصولي در کاربري زمين شده است. در تخريب زمين هاي کشاورزي اطراف شهرها و روستاهاي مجاور، عوامل خارجي، مانند تصميمات سياسي، تغيير در استانداردهاي زندگي و فن آوري، آثار نيروهاي بازار و فشار توسعه شهر، بسيار موثر است و آثار عميق و پرشتابي در نابودي زمين هاي کشاورزي بر جاي مي گذارد. در اين پژوهش برآنيم تا به تاثير گسترش افقي شهر گرگان بر تغيير کاربري کشاورزي و جنگلي، پيش بيني روند تغييرات و تعيين مناطق جنگلي و کشاورزي مهم، از نظر خطر تبديل به شهر بپردازيم. براي پي بردن به شدت و ميزان تغييرات کاربري در محدوده شهر گرگان تصاوير LISS III سال 2007 ماهواره، IRS-1D و TM سال 1991 ماهواره لندست منطقه، مورد استفاده قرار گرفت. نقشه تغييرات کاربري و پوشش منطقه با استفاده از نرم افزارهاي ERDAS و ENVI به عنوان نرم افزار هاي پردازش تصاوير ماهواره و Arc GIS به عنوان نرم افزارهاي سامانه اطلاعات جغرافيايي تهيه شد. با استفاده از الگوريتم هاي مناسب از لحاظ هندسي و راديومتريک، بازنگري هاي لازم انجام شد. براي تجزيه و تحليل تغييرات کاربري از ترکيب روش هاي تفريق تصاوير، همچنين تقسيم تصاوير و تحليل مولفه هاي اصلي با استفاده از رويکرد فازي، احتمال تبديل کاربري ها مورد بررسي قرار گرفت. يافته هاي حاصل از پژوهش نشان داد که مناطق جنوبي شهر گرگان، از نظر ميزان تغيير کاربري در رده اول بوده و در رده هاي بعدي، بيشترين تغييرات مربوط به زمين هاي هموار و دشت شهر گرگان در شمال و شمال شرق است و به کارگيري امور حفاظتي براي کنترل تبديل اراضي مرغوب کشاورزي و چشم اندازهاي زيباي جنگلي ناهارخوران به شهر در اين مناطق، اهميت بيشتري دارد.