بانک مقالات علوم اجتماعی

اين مقاله در پي تحليل گفتمان مسلط روشنفكري و مطالعه تاثير شرايط داخلي و خارجي جامعه ايران در شكل گيري انديشه هاي روشنفكري آستانه انقلاب مشروطه است. محدوده تاريخي تحقيق، 1270-1288 ه‍ ش را در بر مي گيرد. ويژگي هاي مختلف سياسي، اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي جامعه در قالب شرايط داخلي و تاثيرات فكري، فرهنگي، سياسي و اجتماعي- اقتصادي غرب تحت عنوان شرايط بين المللي مورد بحث قرار گرفته اند.
انديشه هاي روشنفكري با مفهوم گفتمان دسته بندي شده اند. اطلاعات از دو طريق به دست آمده است: نخست مطالعه اسنادي منابع علمي و تاريخي درباره اوضاع و احوال جامعه آستانه انقلاب مشروطه ايران و دوم تحليل محتواي كمي و كيفي ويژگي هاي گفتمان مسلط انقلاب مشروطه. در آستانه انقلاب مشروطه 38 شماره از روزنامه قانون ميرزاملكم خان براي تحليل محتواي گفتمان مسلط انتخاب شده است.
بر اساس يافته ها، اولا ميان شرايط مختلف جامعه آستانه انقلاب مشروطه و گفتمان مسلط ارتباط وجود دارد. ثانيا برخي از ويژگي هاي گفتمان مسلط داراي همبستگي دروني هستند. ثالثا بسياري از ويژگي هاي گفتمان مسلط با متغير زمان داراي رابطه معنا دار است. بنابراين، گفتمان مسلط بر انقلاب مشروطه را مي توان به آينه اي تشبيه كرد كه در آن شرايط جامعه، مشكلات و راه حل ها منعكس شده اند.

 نسخه قابل چاپ