بانک مقالات علوم اجتماعی

انسان شناسي اشيا و فن آوري يکي از عرصه هاي جديد انسان شناسي است که از دهه هاي اخير در اروپا و امريکا رواج يافته است که با تاکيد بر بررسي تحولات عناصر مختلف فرهنگ مادي جامعه، در چارچوب فنون واشيا و آثار آن بر سازمان اجتماعي جوامع، تحولات اجتماعي ناشي از جهاني شدن را در مورد تحليل و تبيين قرار مي دهد. مقاله حاضر با ارائه يک مدل عملي از تغييرات فني و اجتماعي در يکي از مناطق روستايي شمالي ايران در پي درک مناسبات اساسي بين «رويداد فني» و «رويداد اجتماعي» است. طي سال هاي گذشته انتقال فنون و اشياي نوين به اين منطقه منجر به ناپديدي استقلال ساکنان درفرايندهاي متفاوت فعاليت هاي کشاورزي، دامداري و ابريشم کاري شده و اقتصاد بومي و محلي را به اشيا و فنون صنعتي وارداتي وابسته کرده است. اين دگرگوني ها به نوبه خود به تغييراتي بنيادي در جنبه هاي ديگر زندگي اجتماعي انجاميده است. در اين پژوهش، محقق با اتخاذ يک ديدگاه بين رشته اي در حوزه هاي انسان شناسي، جامعه شناسي و فن شناسي از طريق يک ابزار روش شناختي نوين و تطبيقي، «زنجيره عمل فني» در پي شناخت عوامل موثر بر تحولات فنون کشاورزي و دامداري جامعه قاسم آباد، به عبارت ديگر، نقش «فن» و «جامعه» در دگرگوني هاي اجتماعي است، بر اين اساس وي اين تحولات را از دهه دوم قرن بيستم تا دوره معاصر با توجه به عوامل اجتماعي – اقتصادي جامعه ايراني که در تغييرات اين جامعه روستايي دخيل بوده اند مورد بررسي و تحليل قرار مي دهد.
مقاله با طرح نظرات انديشمندان اجتماعي و فن آوري در خصوص نقش فن و جامعه در فرآيند تغييرات اجتماعي آغاز مي شود. سپس فنون کشاورزي و دامداري به عنوان دو جنبه از فرهنگ مادي مبنا قرار گرفته و نگارنده با مشخص ساختن تحولات عناصر متفاوت اين فنون (ابزارها، حرکات و عاملان) از طريق مدل زنجيره عمل فني آن ها را در سه حوزه نوآوري، ناپديدي و تحول طبقه بندي نموده و با تاکيد بر نظرات آندره لوراگوران در مورد قرض گيري فني به تحليل راهکارهاي تغييرات اين جامعه روستايي مي پردازد.

 نسخه قابل چاپ