بانک مقالات علوم اجتماعی

متداولترين انواع جمله در زبان هاي دنيا، خبري، پرسشي و امري است که به ترتيب براي دادن اطلاع، طلب خبر و صدور فرمان بکار مي روند. مطالعات رده شناسي زبان ها حاکي از آن است که در استفاده روزمره از زبان، کمتر شاهد تطابق مقوله هاي دستوري ياد شده با مقوله هاي معنايي - منظوري مربوط به آنها هستيم. نمونه هاي اين نبود همساني را هم در زبان روزمره مردم و هم در آثار ادبي موجود در زبان مي توان ديد، البته از آنجا که شعر بازتاب سيلان پيش بيني نشده افکار و احساسات بشري است، شايد بتوان نمونه هاي اين نبود همساني را در آثار ادبي بيش از ديگر آثار مشاهد نمود.
متخصصان صنايع ادبي فارسي، نقش هاي معنايي - منظوري فراواني را در اين زبان برشمرده اند. تحقيق حاضر نقش هاي معنايي - منظوري 91 جمله پرسشي از ميان اشعار اخوان ثالث را، در قالب ارائه شده از سوي شميسا (1373 و 1376) تجزيه و تحليل نموده است. يافته هاي اين تحقيق حاکي از آن است که اخوان، در 91 جمله پرسشي از 17 قطعه شعر خود 12 نقش از نقش هاي بيست و هفتگانه ارائه شده از سوي شميسا را به کار گرفته است. نتايج تحقيق نشان مي دهد که وي از مقوله معنايي - منظوري نوميدي بيشترين بهره را گرفته است. اين کاربرد حاکي از وجود بحران در جامعه اي است که شاعر در آن زندگي مي کرده است. البته بسامد بالاي بهره گيري از مقوله نوميدي نيز بي ارتباط با بدبيني شاعر نسبت به آنچه در اطراف وي مي گذشته نيست؛ اين موضوع مؤيد نظر کساني است که اخوان را شاعر ياس و شکست مي دانند.

 نسخه قابل چاپ