بانک مقالات علوم اجتماعی

در اين پژوهش، محروميت تحصيلي فرزندان در ايران و عوامل تعيين كننده آن با رويكردي جامعه شناختي و جمعيت شناختي در دو سطح فرد و خانوار مورد بررسي قرار گرفته است. در سطح فردي، تاثير ويژگي هاي اجتماعي- جمعيتي خانواده و برخي عوامل فردي بر وضعيت تحصيل هر يك از فرزندان واقع در سنين 17 تا 30 سال و در سطح خانوار، نقش عوامل مربوط به خانوار در تعيين تعداد فرزندان محروم از تحصيل در خانوار، اندازه گيري شده است. روش تحقيق در اين پژوهش از نوع تحليل ثانويه داده ها و اطلاعات مربوط به طرح «آمارگيري از ويژگي هاي اقتصادي - اجتماعي خانوار» در ايران است كه به وسيله مركز آمار ايران، در سال 1380 به اجرا درآمده است.
نتايج تحليلي داده ها بيانگر آن است كه از ميان عوامل فراوان جمعيت شناختي در خانواده ها در درجه اول، بعد خانوار و سپس تعداد فرزندان در خانواده، در تعيين وضعيت تحصيل فرزندان از اهميتي ويژه برخوردار است و از ميان عوامل گوناگون اقتصادي و اجتماعي خانوارها، محل سكونت خانوار، ميزان تحصيلات سرپرست خانوار، هزينه خدمات فرهنگي خانوار و نيز كيفيت مسكن خانوار بيشترين ميزان تاثير را بر شانس بهره مندي فرزندان از تحصيلات بالاتر داشته است. افزون بر متغيرهاي يادشده، وضعيت زناشويي سرپرست خانوار نيز بر احتمال داشتن يا نداشتن فرزند محروم از تحصيل در خانواده موثر بوده است. همچنين از ميان عوامل فردي مورد پژوهش در اين تحقيق، شيوه رفتار مادر با فرزند در مقايسه با رفتار پدر، داراي بيشترين تاثير بر عملكرد تحصيلي فرزندان ايراني بوده و نقشي مهم در تعيين سطح تحصيلات فرزندان داشته است.

 نسخه قابل چاپ