بانک مقالات علوم اجتماعی

در اين مقاله سعي شده است تا با نگرشي از درون و بر پايه روشهاي کيفي، پديده حاشيه نشيني بررسي شود. براي انجام اين کار، محله آلونک نشين اسلام آباد کرج به عنوان نمونه بارز چنين پديده اي مطالعه موردي شده است. محله ياد شده محله اي است نسبتا بزرگ (يکصد و شصت و پنج هکتار) که بيش از سي سال از شکل گيري آن مي گذرد، با اين حال، همچنان به بقا و گسترش خود، در شکل ظاهري با بافتي نامتعارف و نامنظم در دل شهر ادامه مي دهد. هدف اين مطالعه در واقع شناخت ويژگيهاي مختلف زندگي در اين محله، با استفاده از نگرش «از درون» و به طور عميق بوده است. نتايج به دست آمده از اين مطالعه نشان مي دهد که محله ياد شده با وجود بي نظمي شديد ظاهري، محله اي است با نظم اجتماعي معنادار و مشخص دروني که ساکنان آن با وجود شرايط نسبتا دشوار ناشي از فقر، در آرامش نسبي به سر مي برند و از زندگي خود در اين محله راضي هستند. به طوري که اين محله به عنوان محله اي منسجم و داراي تماميت، معناي کاملي از زندگي را با همه ابعادش براي آنها فراهم مي کند و به علاوه، آنها در اين محله احساس امنيت کرده بر پايه عواملي چون تماميت محلي، حس ريشه داري، همبستگيهاي محکم دروني و نيز گريز از حس بيگانگي و تبعيض با محيط بيروني به آن احساس تعلق و دلبستگي مي کنند و خود را به طور مثبتي در هويتي جمعي که محله به آنها مي بخشد تعيين هويت مي نمايد.

شواخد مختلف به دست آمده از اين مطالعه همچنين نشان مي دهد که ساکنان اين محله افراد توانمند هستند که توانسته اند با گذر زمان، با کمترين امکانات، به گونه اي خردمندانه، بهترين سازگاري را در شکلي کاملا هنجاري با شرايط فقر و محروميت ايجاد کنند. اين مقاله در مجموع شايد بتواند با ارايه واقعياتي در مورد چنين اجتماعاتي، در انتخاب نوع و جهت سياستها و راهکارهايي که در مورد اين پديده اتخاذ مي شوند، مفيدتر باشد.

 نسخه قابل چاپ