بانک مقالات علوم اجتماعی

براي کودکان که تعريف ها و ضابطه هاي متفاوتي مطرح مي شود که بيشتر آن برحسب سن فرد کارکن است. با آن که کنوانسيون حقوق کودک، افراد زير 18 سال را کودک به حساب مي آورد، اما بر اساس روش هاي پذيرفته شده دفتر بين المللي کار، کودکان جنبه هاي بهره کشانه، رنج بار و ضد بشري زيادي را درسطح جهان به تجربه نشان داده است.
بيماري، کم مزدي، سوء استفاده، ناديده گرفتن حقوق و جز آن از نمونه هاي اين جنبه هاست. در کشورهاي فقير کار کودکان بيشتر رايج است. در پايان سال 2002 حدود 350 ميليون کودک در جهان کار مي کرده اند که 200 ميليون نفر آنان زير 14 سال داشته اند و 90 درصد آنان در کشورهاي کم توسعه بوده اند.
فقر، بي عدالتي، نبود نظارتهاي دولتي در دفاع از حقوق کودکان که عوامل وابسته و پيوسته به يکديگرند، عاملي اساسي در به وجود آمدن کار کودکان در درون نظام اجتماعي-اقتصادي است. سياستهاي بازار گرايي، تعديل ساختاري افراطي، حذف مسووليت، تصدي گري اجتماعي و انساني دولت، کار کودکان را تشديد کرده، همراه با آن فجايع انساني جسمي، روحي و آسيبهاي اجتماعي وابسته به آن را افزايش داده است.
در ايران بي ترديد فقر نظارت دموکراتيک عامل اصلي براي پديده آمدن 700 هزار تا حدود 1 ميليون کودک کار کن بوده است. در اين ميان کودکان خيابان گرد که به کارهاي متفرقه دستفروشي و تکدي گري دست ميزنند و به بودجه خانواده يا افراد بهره کش و سوء استفاده کننده ياري مي رسانند به دنبال سياستهاي تعديل ساختار، افزايش يافته است. در فاصله سالهاي 1365 تا 1380 رقم کودکان شاغل از 315 نفر به متوسط 850 هزار نفر رسيده است. کارگاههاي صنعتي کوچک از کار کودک (و عمدتا دختران که بي پناه ترند) استفاده مي کنند. به علاوه، کودکان در مزارع و در فعاليت هاي خياباني نيز مشغول هستند چه بسا کارکنان فاميلي بي مزد باشند. در اين مقاله تلاش شده تا تحليلي از وضعيت کار کودکان در ايران و آثار و پيامدهاي سوء آن ارايه شود.

 نسخه قابل چاپ